Δελτίο Τύπου | ΜΝΗΜΑΤΑ ΚΑΟΥΜΠΟΫΔΩΝ του Roberto Bolaño

 

ROBERTO BOLAÑO

Μνήματα καουμπόυδων

•

Πατρίδα

•

Γαλλική κωμωδία τρόμου

Μετάφραση : ΚΡΙΤΩΝ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ

Πρόλογος: JUAN ANTONIO MASOLIVER RÓDENAS

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2020

Αριθμός σελίδων : 248, Τιμή : 15,00 Ευρώ

ISBN: 978-960-505- 476-2

Μια φορά τον ρώτησα τι λογής γυναίκες του άρεσαν. Ήταν μια ανόητη ερώτηση, ερώτηση ενός εφήβου που ήθελε μονάχα να σκοτώσει τον καιρό του. Αλλά το Σκουλήκι την πήρε κατά γράμμα και για ώρα πολλή συλλογιζόταν την απάντηση. Τελικά είπε : « Οι ήρεμες ». Μετά πρόσθεσε : « Αλλά μόνο οι νεκροί είναι ήρεμοι ». Και σε λίγο: « Ούτε και οι νεκροί, αν το καλοσκεφτείς ». 

–Από τα Μνήματα καουμπόυδων

Στον πρόλογο του βιβλίου, ο Juan Antonio Masoliver σημειώνει : « Αν μιλάς για τα μυθιστορήματα και τα διηγήματα του Ρομπέρτο Μπολάνιο τμηματικά, είναι μερική η άποψη, εφόσον κάθε τμήμα εντάσσεται σε μια ενότητα που βρίσκεται σε διαρκή κίνηση, σε μια αληθινή διαδικασία δημιουργίας, που είναι ταυτοχρόνως η οικοδόμηση ενός σύμπαντος. […] Η φαντασία που ξεχειλίζει, η ένταση των συναισθημάτων, η αιχμηρή κριτική, η πυρετώδης δραστηριότητα η οι αλλόκοτοι πρωταγωνιστές κάνουν τα Μνήματα καουμπόυδων ένα βιβλίο –ένα βιβλίο μέσα σ’ ένα βιβλίο– απίστευτα ελκυστικό και πρωτότυπο ».

Ο τόμος περιλαμβάνει τρεις ανέκδοτες νουβέλες στις οποίες βρίσκουμε ένα απάνθισμα από το λογοτεχνικό πνεύμα του Χιλιανού συγγραφέα όπως το γνωρίζουν καλά οι πολυάριθμοι αναγνώστες του : το Κακό, η βία, η ιστορία, η λογοτεχνία, η ειρωνεία, το Μεξικό, η Χιλή, ο έρωτας, η αγωνία, η αναζήτηση… και μαζί μερικοί από τους πιο διάσημους χαρακτήρες του, όπως ο πανταχού παρών άγριος ντετέκτιβ Αρτούρο Μπελάνο.

 

Τα Μνήματα καουμπόυδων χρονολογούνται μεταξύ 1995 και 1998· η Πατρίδα μεταξύ 1992 και 1993· η Γαλλική κωμωδία τρόμου μεταξύ 2002 και 2003· συγκεντρώθηκαν σε τόμο το 2017.

Όπως γνωρίζουν καλά οι αναγνώστες του Μπολάνιο, μετά το θάνατό του σε ηλικία μόλις πενήντα ετών, κι ενώ το όνομά του ήδη γινόταν μύθος, βρέθηκαν και εκδόθηκαν κάμποσα ανέκδοτα κείμενα, ανάμεσα στα οποία και αυτά της ώριμης τελευταίας δεκαετίας της ζωής του, που συγκεντρώνονται στον παρόντα τόμο. Στις δύο πρώτες ιστορίες ελλοχεύει το στρατιωτικό πραξικόπημα της 11ης Σεπτεμβρίου 1973 που ανέτρεψε την κυβέρνηση του Σαλβαδόρ Αγιέντε στη Χιλή και βρίσκουμε εδώ λεπτομέρειες της ζωής του συγγραφέα: τη μεξικανική εφηβεία του, την ανακάλυψη της λογοτεχνίας και των πορνογραφικών ταινιών· την ανάμνηση μιας κοπέλας με βαθυγάλαζα μάτια η οποία θα γίνει μια desaparecida, μια αγνοούμενη· τις μέρες που πέρασε μετά τη σύλληψή του σ’ ένα γυμναστήριο υπό την επίβλεψη της αστυνομίας. Το τελευταίο κείμενο, που μας εκπλήσσει ίσως περισσότερο, εξολοκλήρου επικεντρωμένο σε μια παραληρηματική τηλεφωνική συνομιλία, θα μας κάνει ούτε λίγο ούτε πολύ να ανακαλύψουμε την Παράνομη Ομάδα Υπερρεαλιστών, η οποία υποτίθεται ότι επιβίωνε από αμνημονεύτων χρόνων στους παρισινούς υπονόμους…

 

Ο Μπολάνιο απέδειξε ότι στη λογοτεχνία όλα είναι εφικτά.

– Jonathan Lethem

Ο Μπολάνιο πειραματίστηκε και επινόησε καινούργιες φόρμες,

και ήταν επίσης μια φωνή πολύ ανεξάρτητη και έντονα κριτική.

–Mario Vargas Llosa

Όμοια με τον Τζόυς, κάθε βιβλίο του είναι πιο φιλόδοξο από το προηγούμενο.

Θα μας πάρει πολλά χρόνια να πετύχουμε αυτό που κατάφερε εκείνος.

–Colm Tόibίn

Ως συγγραφέας της γενιάς του άσκησε μεγάλη επίδραση και ενέπνευσε σεβασμό.

Ταυτόχρονα ήταν διασκεδαστικός, και με κάποιο τρόπο τρομακτικός.

–John Banville, The Nation

Ένας από τους πιο σπουδαίους και επιδραστικούς σύγχρονους συγγραφείς.

–The New York Times

Οι ιστορίες του Μπολάνιο έχουν κάτι εκπληκτικά όμορφο

και τουλάχιστον για εμένα κάτι εντελώς πρωτοποριακό.

–Francine Prose, The New York Times Book Review

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο Ρομπέρτο Μπολάνιο (1953-2003), Χιλιανός συγγραφέας, έγραψε διηγήματα: Τηλεφωνήματα (Άγρα, 2009), Πουτάνες φόνισσες (Άγρα, 2008)· μυθιστορήματα : Συμβουλές από έναν οπαδό του Μόρρισον σε έναν φανατικό του Τζόυς (σε συνεργασία με τον A.G. Porta), Το παγοδρόμιο (Άγρα, 2016), Η ναζιστική λογοτεχνία στην Αμερική (Άγρα, 2014 ), Μακρινό αστέρι, Οι άγριοι ντετέκτιβ, Φυλαχτό (Άγρα, 2013), 2666 (Άγρα, 2011), Το Τρίτο Ράιχ (Άγρα, 2013), Λούμπεν μυθιστορηματάκι (Άγρα, 2018), Το πνεύμα της επιστημονικής φαντασίας (Άγρα, 2018)· ποίηση : Reinventar el amor, La Universidad Desconocida, Los perros romαnticos, El ultimo salvaje, Tres · αλλά και δοκιμιακά βιβλία με κριτικές και δοκίμια για τη λογοτεχνία (Entre paréntesis). Καθιερώθηκε ως ένας από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους ισπανόφωνους λογοτέχνες.

ΑΛΛΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΡΟΜΠΕΡΤΟ ΜΠΟΛΑΝΙΟ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

        

       

Δελτίο Τύπου | Η ΛΕΟΠΑΡΔΑΛΗ ΤΟΥ ΧΙΟΝΙΟΥ του Sylvain Tesson

SYLVAIN TESSON

Η ΛΕΟΠΑΡΔΑΛΗ ΤΟΥ ΧΙΟΝΙΟΥ

Μετάφραση : ΣΠΥΡΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2020

Αριθμός σελίδων : 192, Τιμή : 14,50 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-477-9

Μια αλεπού εκτέθηκε στον ήλιο και διαγραφόταν στην κορυφογραμμή, σε μεγάλη απόσταση από εμάς. Επέστρεφε άραγε από το κυνήγι; Με το που απομάκρυνα τη ματιά μου, εξαφανίστηκε. Δεν την ξαναείδα ποτέ. Μάθημα πρώτο: Τα θηρία εμφανίζονται χωρίς να δώσουν σημάδια κι ύστερα εξαφανίζονται χωρίς να μας αφήνουν την παραμικρή ελπίδα να τα ξαναβρούμε. Πρέπει κανείς να αντιλαμβάνεται ως ευλογία την εφήμερη θέαση τους, να την τιμά σαν ιερή προσφορά. Αν κάτι προκύψει, αυτό θα είναι μόνο ανταμοιβή. Αν τίποτα δεν συμβεί, θα αδειάσουμε τη γωνιά, αποφασισμένοι να ξαναπιάσουμε το καρτέρι την επομένη. Οπότε, αν εμφανιστεί το θηρίο, θα το πανηγυρίσουμε. Υποδεχόμενοι αυτόν τον σύντροφο, του οποίου η παρουσία είναι σίγουρη, αλλά η επίσκεψη αβέβαια. Το καρτέρι είναι μια ταπεινή πίστη.

« Είχα συναντήσει τον Βανσέν Μυνιέ ένα Πάσχα, μετά την προβολή της ταινίας του για το λύκο της Αβησσυνίας. Μου είχε μιλήσει για το πόσο άπιαστα είναι τα θηρία και για αυτή την υπέρτατη αρετή : την υπομονή. Μου είχε αφηγηθεί τη ζωή του ως φωτογράφου άγριων θηρίων και είχε απαριθμήσει τις τεχνικές για το καρτέρι. Επρόκειτο για μια τέχνη εύθραυστη και διακριτική η οποία συνίστατο στο να καμουφλάρεται κανείς μέσα στη φύση προκειμένου να παραφυλάξει ένα ζώο, του οποίου την έλευση τίποτε δεν εγγυάται. Οι πιθανότητες επιστροφής με άδεια χέρια είναι μεγάλες. Τούτη η αποδοχή της αβεβαιότητας μου φαινόταν πολύ αριστοκρατική – κι ως τέτοια αμιγώς αντιμοντέρνα. […]

» Η λεοπάρδαλη του χιονιού κάνει έρωτα σε πάλλευκα τοπία. Το μήνα Φεβρουάριο μπαίνει σε οίστρο. Ζει μέσα στα κρύσταλλα, ντυμένη με γούνες. Τα αρσενικά παλεύουν, τα θηλυκά προσφέρονται, τα ζευγάρια καλούν το ένα το άλλο. Ο Μυνιέ τα είχε όλα προβλέψει : Αν θέλαμε να έχουμε κάποια πιθανότητα να την αντικρίσουμε, έπρεπε να την αναζητήσουμε μέσα στο καταχείμωνο, στα τέσσερις η πέντε χιλιάδες μέτρα υψόμετρο. Θα προσπαθούσα να αντισταθμίσω τις αντιξοότητες του χειμώνα με τη χαρά της θέασής της. […]

» ”Λεοπάρδαλη”, το όνομα ηχούσε σαν κόσμημα. Τίποτε δεν εγγυόταν κάποια συνάντηση μαζί της. Το καρτέρι είναι ένα στοίχημα : Πηγαίνοντας να συναντήσεις τα άγρια ζώα, κινδυνεύεις ν’ αποτύχεις. Ορισμένοι δεν παρεξηγούνται και βρίσκουν χαρά στην αναμονή. Αυτό απαιτεί φιλοσοφικό πνεύμα με ροπή προς την ελπίδα. Δυστυχώς δεν ήμουν τέτοιου είδους άνθρωπος. Εγώ ήθελα να δω το θηρίο, παρότι, από τάκτ, δεν ομολογούσα την αδημονία μου στον Μυνιέ.»

 

ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ*

– Τεσσόν ! Υπάρχει ένα άγριο θηρίο στο Θιβέτ. Το κυνηγάω εδώ και έξι χρόνια, είπε ο Μυνιέ. Ζει στα υψίπεδα. Χρειάζονται πολύωρα πλησιάσματα μέχρι να το αντικρίσεις. Θα επιστρέψω φέτος το χειμώνα, έλα μαζί μου.

– Τι ζώο είναι ;

 – Η λεοπάρδαλη του χιονιού, είπε. Μια σκια μαγική !

– Νόμιζα πως είχε εξαφανιστεί, είπα.

– Έτσι θέλει να πιστεύουμε.

Παρουσιάστε μας την λεοπάρδαλη του χιονιού…

Ξέρουμε ελάχιστα γι’ αυτήν και στρεβλά. Δεν απομένουν παρά μόλις πέντε χιλιάδες ζωντανά σε απρόσιτες περιοχές, από το Παμίρ ως τα ανατολικά Ιμαλάια και από το Αλτάι ως το Νεπάλ. Είναι ένα ζώο που έχει προσαρμοστεί στα πολύ μεγάλα υψόμετρα: εντοπίζουμε τα ίχνη του στα 6.000 μέτρα. Ένας όμως από τους βασικούς λόγους για τους οποίους παραμένει εν πολλοίς άγνωστη είναι πως γίνεται πολύ δύσκολα ορατή. Διαθέτει τέτοια ικανότητα στο καμουφλάζ που μπορεί κανείς να περάσει σε απόσταση δέκα μέτρων από εκείνη χωρίς να την δει. Καθότι είναι βαριά, ογκώδης και επιτίθεται σε πολύ ευέλικτη λεία, αντισταθμίζει την σχετική της βραδύτητα με αυτό το καμουφλάζ, το οποίο της παρέχει το απαραίτητο εκείνο στοιχείο της έκπληξης και της αστραπιαίας αντίδρασης που απαιτείται στο κυνήγι.

Στην εισαγωγή, αφηγείστε την παρακολούθηση μαζί με τον φωτογράφο άγριων ζώων Vincent Munier μιας ομάδας ασβών, και σημειώνετε πως η παλαιότερη ονομασία του ασβού στα γαλλικά είναι «τεσσόν». Είναι αυτός ένας τρόπος για να πει κανείς πως ο άνθρωπος είναι ένα ζώο μεταξύ άλλων;

Πιθανώς. Μία από τις δύο αιτίες που με ώθησαν να ακολουθήσω τον Βανσέν Μυνιέ, ήταν και η επιθυμία αναζήτησης της ζωικής πλευράς που ενυπάρχει μέσα μας, κι από την οποία έχουμε πολύ απομακρυνθεί. Αυτή η απομάκρυνση από το ζώο συνιστά άλλωστε την ίδια μας τη ζωή, και ονομάζεται πολιτισμός, γλώσσα.

Η επανασύνδεση με αυτό το ζωικό κομμάτι, το να προσπαθήσει κανείς να αντιληφθεί και πάλι την φύση μέσα στην οποία τοποθετείται, ήταν λοιπόν η πρώτη αιτία. Η δεύτερη, ήταν πως ο Μυνιέ μου πρότεινε να συμπεριφερθώ μέσα στη φύση με τρόπο πρωτόγνωρο για μένα, εφαρμόζοντας την τέχνη του καρτεριού: την αναμονή, την απόκρυψη, την ακινησία, τη σιωπή. Την τέχνη της αφομοίωσης, της οιονεί απορρόφησης μέσα στο υπόστρωμα. Εγώ που είμαι σε μια διαρκή κίνηση δεν είχα ποτέ μου βιώσει αυτόν τον τρόπο μετοχής στον κόσμο.

Μα πώς μπορεί κανείς να εφαρμόσει αυτή την τέχνη της ακινησίας μέσα σε ακραία παγωνιά;

Αυτό που μου προκάλεσε πολύ το ενδιαφέρον είναι η ικανότητα απόλυτης αυταπάρνησης απέναντι στις κακουχίες που υφίσταται κανείς την ώρα του καρτεριού. Γεγονός που συνεπάγεται ότι ο διανοητικός στόχος που θέτει κανείς στον εαυτό του – ο δικός μας ήταν να αντικρίσουμε το ζώο – του επιτρέπει να ξεχνά όλα τα υπόλοιπα. Ο Βανσέν Μυνιέ γνωρίζει ότι το ζώο μπορεί να έρθει, ότι η ανταμοιβή είναι πιθανή. Κι αντέχει τη δοκιμασία.

Εκείνος έχει έναν στόχο: την εικόνα. Εσείς, όμως, για ποιο λόγο βρίσκεστε εκεί;

Είμαι εκεί για την φανέρωση, και θεωρώ πως αυτό που πολύ γρήγορα βίωσα, καθώς περίμενα την λεοπάρδαλη, ήταν ένα αίσθημα που άπτεται του ιερού. Δεν πρόκειται ούτε για αντιλήψεις περί μαγείας, ούτε για σαμανισμό επιπέδου συζήτησης καφενείου, αλλά πολύ απλά ότι δεν είχα καθόλου συνηθίσει να ζω με την ένταση της αναμονής και της υπομονής. Ανακάλυψα την αρετή της υπομονής, συνειδητοποίησα πως μεταξύ της ελπίδας πως κάτι θα συμβεί και τη στιγμή που αυτό συμβαίνει, μεσολαβεί ένα διάστημα το οποίο γεμίζουν σκέψεις ανύποπτες, που έρχονται όταν δεν τις περιμένεις.

Το καρτέρι είναι αναχρονιστικό στο μέτρο που μας επαναφέρει σε όλα εκείνα απ’ τα οποία οι σύγχρονες, υπερδραστήριες, ακατάστατες, χαοτικές μας ζωές, οι ταγμένες στην αμεσότητα του παρόντος, μας ξεριζώνουν. Μας φέρνει αντιμέτωπους με την υπόθεση ότι μπορούμε να αφιερώσουμε πολύ χρόνο περιμένοντας κάτι το οποίο ίσως να μην έρθει ποτέ. Στο καρτέρι, αποχωρούμε από την αμεσότητα του παρόντος για να επιστρέψουμε στο ενδεχόμενο ακόμη και της αποτυχίας.

* Συνέντευξη που πραγματοποιήθηκε με αφορμή την κυκλοφορία του μυθιστορήματος Η λεοπάρδαλη του χιονιού.

[ Μετάφραση Σπύρος Γιανναράς ]

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

Συγγραφέας, δημοσιογράφος και ταξιδευτής, ο Συλβαίν Τεσσόν γεννήθηκε το 1972. Αφού γύρισε τον κόσμο με ποδήλατο, παθιάστηκε με την Κεντρική Ασία, την οποία εξερευνά ακαταπόνητος από το 1997. Από τις Εκδοσεις Gallimard κυκλοφορούν μεταξύ άλλων τα βιβλία του Συλβαίν Τεσσόν : Dans les forêts de Sibérie (2011, βραβείο Médicis δοκιμίου), Une vie à coucher dehors (νουβέλα – 2009, βραβείο Goncourt και βραβείο της Γαλλικής Ακαδημίας) και Sur les chemins noirs (2016).

Η Λεοπάρδαλη του χιονιού τιμήθηκε με το λογοτεχνικό βραβείο Renaudot το 2019 .

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ

© VINCENT MUNIER Panthère des neiges (Λεοπάρδαλη του χιονιού),

Καμ, Κίνα (Θιβέτ), 2016

Δελτίο Τύπου | ΟΛΙΒ ΚΙΤΤΡΙΤΖ της Elizabeth Strout

 

ELIZABETH STROUT

ΟΛΙΒ ΚΙΤΤΡΙΤΖ

ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΛΟΥΣΥ ΜΠΑΡΤΟΝ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ : ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΖΑΧΑΡΙΑΔΟY

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2020

Αριθμός σελίδων : 368, Τιμή : 17,90 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-475-5

ΒΡΑΒΕΙΟ ΠΟYΛΙΤΖΕΡ 2009

 

ΟΛΙΒ ΚΙΤΤΡΙΤΖ : αδάμαστη, συμπονετική και συχνά δύσκολη και απρόβλεπτη. Συνταξιούχος καθηγήτρια σε μια μικρή παραθαλάσσια πόλη του Μέην, η Όλιβ όσο μεγαλώνει τόσο πασχίζει να κατανοήσει τις αλλαγές στη ζωή της. Μια γυναίκα που διαβάζει τις καρδιές των γύρω της, τους θριάμβους και τις τραγωδίες τους…

Σ’ αυτή τη διεισδυτική και γεμάτη ζωή εξερεύνηση της ανθρώπινης ψυχής, η ιστορία της Όλιβ Κίττριτζ μας επιφυλάσσει χιούμορ, συναντήσεις με οικεία συναισθήματα, πόνο, ίσως και λίγα δάκρυα.

 

« Ένα μυθιστόρημα που ακτινοβολεί ειλικρίνεια και χιούμορ

για τη γενναιότητα και τις δύσκολες επιλογές αυτού που ονομάζουμε συνηθισμένη ζωή ».

–ALICE MUNRO

 

« Αυτές οι σελίδες περιέχουν όσα φέρνει η ζωή :

εμπειρίες, χαρά, θλίψη και το ενίοτε επώδυνο ταξίδι προς την αγάπη ».

–Observer

 

« Έχω εντυπωσιαστεί βαθύτατα.

Τέτοιας ποιότητας γραφή προϋποθέτει να ακούς με προσήλωση,

απαιτεί τέλειο συντονισμό με την ανθρώπινη κατάσταση,

σημαίνει τόσο ακριβή παρατήρηση της πραγματικότητας

που υπερβαίνει τα όρια της δεξιότητας και γίνεται πια αρετή ».

–HILARY MANTEL

 

« Ένα αριστοτεχνικό μυθιστόρημα για τους δύσκολους δεσμούς της οικογένειας,

δια χειρός μιας από τις καλύτερες συγγραφείς της Αμερικής… Ανατριχιαστικά καλό ».

–Sunday Times

« Ένα μικρό αριστούργημα.

Η πυκνότητα της γραφής της αποτελεί μέγιστο μάθημα απατηλής απλότητας ».

–Daily Mail

 

« Η Στράουτ δίνει πνοή στο συνηθισμένο με εκπληκτική ενάργεια ».

–The New Yorker

 

« Με υπέρτατη δεξιοτεχνία, η Στράουτ μας προκαλεί να δούμε

τί είναι αυτό που κάνει μια ιστορία καλή ιστορία –

και τί είναι αυτό που κάνει τη ζωή καλή ζωή ».

–New York Times

 

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η ΕΛΙΖΑΜΠΕΘ ΣΤΡΑΟΥΤ γεννήθηκε το 1956 στο Πόρτλαντ του Μέην. Από μικρή της άρεσε να γράφει: κρατούσε ημερολόγια καταγράφοντας τις λεπτομέρειες της καθημερινότητας. Της ασκούσαν επίσης έλξη τα βιβλία και έχει περάσει άπειρες ώρες από τη ζωή της στην τοπική βιβλιοθήκη, στους διαδρόμους με τη λογοτεχνία. Όταν ήταν παιδί, τους καλοκαιρινούς μήνες, έπαιζε έξω στη φύση μόνη της, πιο συχνά, η με τον αδελφό της, και έτσι αναπτύχθηκε η βαθιά και σταθερή αγάπη της για τον φυσικό κόσμο : τα καλυμμένα με φύκια βράχια στις ακτές του Μέην και το δάσος του Νιου Χάμσαϊρ με τα κρυμμένα αγριολούλουδα. Στην εφηβεία της η Στράουτ συνέχισε να γράφει με απληστία, και από πολύ νωρίς είχε φανταστεί τον εαυτό της ως συγγραφέα. Διάβασε βιογραφίες συγγραφέων και μελέτησε –μόνη της– τον τρόπο που οι Αμερικανοί συγγραφείς, ειδικότερα, έλεγαν τις ιστορίες τους. Της άρεσε να διαβάζει και να απομνημονεύει ποίηση. Από τα δεκαέξι έστελνε διηγήματά της σε περιοδικά. Το πρώτο της διήγημα δημοσιεύθηκε όταν ήταν εικοσιέξι.
Σπούδασε στο Bates College και αποφοίτησε με πτυχίο στην αγγλική φιλολογία το 1977. Δύο χρόνια αργότερα, πήρε πτυχίο νομικής από το Syracuse University College of Law. Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου έγινε βοηθός στο Τμήμα Αγγλικών Σπουδών του Κοινοτικού Κολεγίου του Μανχάτταν. Πλέον δημοσιεύονταν περισσότερα διηγήματά της σε λογοτεχνικά περιοδικά, καθώς και στα Redbook και Seventeen. Ισορροπώντας ανάμεσα στις οικογενειακές και διδασκαλικές υποχρεώσεις της, κατάφερε να βρίσκει λίγες ώρες κάθε μέρα για να γράφει. Άλλα βιβλία της : My Name is Lucy Barton, Olive, again, Anything is Possible, Amy & Isabelle, τα οποία έχουν λάβει πλήθος σημαντικών βραβείων.
Στις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της Το όνομά μου είναι Λούσυ Μπάρτον το 2019.

 

ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

Δελτίο Τύπου | ΥΠΑΡΞΙΑΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ του Irvin Yalom

 IRVIN D. YALOM

ΥΠΑΡΞΙΑΚΗ 

ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Μετάφραση:

EYAΓΓEΛIA ANΔPITΣANOY – ΔEΣΠOINA KAKATΣAKH 

Πρόλογος - Επιστημονική επιμέλεια: ΓIANNHΣ ZEPBAΣ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2020

Αριθμός σελίδων : 704, Τιμή : 26,00 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-451-9

«Η ονομασία “υπαρξιακή ψυχοθεραπεία” δεν επιδέχεται πολύ λακωνικό ορισμό, γιατί ο υπαρξιακός προσανατολισμός δεν στηρίζεται σε θεμέλια εμπειρικά αλλά βαθιά διαισθητικά. Θα ξεκινήσω δίνοντας έναν επίσημο ορισμό και στη συνέχεια, σε όλη την έκταση του βιβλίου, θα παρουσιάζω δεδομένα που θα διευκρινίζουν τον ορισμό αυτό : Η υπαρξιακή ψυχοθεραπεία είναι μια δυναμική θεραπευτική προσέγγιση που καταπιάνεται με ανησυχίες, οι οποίες έχουν τις ρίζες τους στην ύπαρξη του ανθρώπου. [...] Οι παρεκβάσεις μου προς τη Φιλοσοφία θα είναι σύντομες και χρηστικές· θα περιοριστώ σε τομείς που μπορούν να αξιοποιηθούν κλινικά. Δεν θα έχει άδικο κάποιος που ασχολείται επαγγελματικά με τη Φιλοσοφία, αν με θεωρήσει πειρατή που αρπάζει μόνο τα πετράδια κι αφήνει πίσω του τα περίτεχνα και πολύτιμα δεσίματά τους. [...] πολύ συχνά σε ολόκληρο το βιβλίο θα ακούγονται οι φωνές των Ντοστογιέφσκι, Τολστόι, Κάφκα, Σάρτρ, Καμύ και πολλών άλλων αναγνωρισμένων δασκάλων. Η σπουδαία λογοτεχνία επιβιώνει, γιατί από την ψυχή του αναγνώστη ξεπηδά κάτι που ασπάζεται την αλήθεια της, όπως επισήμανε ο Φρόυντ αναλύοντας τον Οιδίποδα Τύραννο».

 

Για την προετοιμασία του βιβλίου ο Γιάλομ χρειάστηκε δέκα χρόνια μελέτης φιλοσοφικών κειμένων προκειμένου να οριοθετήσει και να συγκροτήσει τη φιλοσοφική βάση της υπαρξιακής θεωρίας με έναν τρόπο που να μπορεί να ενσωματωθεί στην ψυχοδυναμική προσέγγιση και να μπορεί να εφαρμοστεί στην καθημερινή άσκηση της ψυχοθεραπείας. η αρχική έκδοση της Υπαρξιακής ψυχοθεραπείας δεν αναθεωρήθηκε ποτέ και, όπως λέει ο ίδιος ο Γιάλομ, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή και βάση για όλα τα επόμενα λογοτεχνικά βιβλία του, μέσα από τα οποία έγιναν οι όποιες αναθεωρήσεις και εξειδικεύσεις της. Αυτό ακριβώς το στοιχείο κάνει την Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία ένα πολύτιμο βιβλίο ταυτόχρονα για ειδικούς και γενικό κοινό. Για τους ειδικούς ανοίγει το δρόμο για να γίνει κατανοητή η συμβολή των υπαρξιακών ζητημάτων στα δρώμενα της ψυχοθεραπείας. Για το γενικό κοινό αποτελεί τον οδηγό για να μπορέσουν να κατανοήσουν βαθύτερα και πληρέστερα το λογοτεχνικό έργο του που τόσο έχουν αγαπήσει. Η διαίρεση του έργου σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες υπαρξιακών ζητημάτων που αφορούν τη ζωή του καθενός μας (Θάνατος, Ελευθερία, Νόημα, Απομόνωση) εμπλουτισμένη με ψυχοθεραπευτικό υλικό και όπου χρειάζεται με προσωπικά παραδείγματα, καθιστά αυτό τον τόμο ταυτόχρονα εγχειρίδιο για ψυχοθεραπευτές όλων των θεωρητικών προσανατολισμών και οδηγό ζωής για το γενικό κοινό.

– Από τον πρόλογο του ΓΙΑΝΝΗ ΖΕΡΒΑ

 

Aντλώντας από την κλινική εμπειρία, την κλινική έρευνα, τη φιλοσοφία και τη μεγάλη λογοτεχνία, ο Γιάλομ γράφει ένα βιβλίο ευρύ και περιεκτικό που μπορεί να λειτουργήσει ως διανοητική αφετηρία για τους ψυχοθεραπευτές στην κλινική τους εμπειρία, ανοίγοντας συγχρόνως νέους δρόμους για διερεύνηση. Εδώ για πρώτη φορά παρουσιάζονται τα θεμελιώδη ερωτήματα που απασχολούν την ψυχοθεραπεία συνυφασμένα με τα κεντρικά ζητήματα της ανθρώπινης εμπειρίας. Τα αποτελέσματα, διανοητικά και κλινικά, θα εκπλήξουν και θα διαφωτίσουν κάθε αναγνώστη.

– Από την πρώτη αμερικανική έκδοση

 

ΕΓΚΩΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Θα ήταν λάθος να θεωρήσουμε ότι αυτό το εξαιρετικό βιβλίο απευθύνεται μόνο σε ψυχιάτρους και ψυχολόγους – αντίθετα, θα είναι χρήσιμο σε όλους εκείνους οι οποίοι ενδιαφέρονται για τους παράγοντες που καθορίζουν την ανθρώπινη συμπεριφορά. Το βρήκα μάλιστα τόσο καλογραμμένο ώστε δεν μπορούσα να το αφήσω από τα χέρια μου !

– ROLLO MAY

 

Αυτή η αξιοθαύμαστη πραγματεία διερευνά τη σχέση της ψυχοθεραπείας με τα μείζονα διλήμματα της ύπαρξης. Προϊόν μακρόχρονης κλινικής εμπειρίας, αφομοιωμένης με κριτικό πνεύμα από έναν ψυχίατρο με μεγάλη ευαισθησία, γνώση και ικανότητα, είναι ένα εντυπωσιακό επίτευγμα. Είναι γραμμένη με σαφήνεια αλλά και ζωντάνια, την οποία εξασφαλίζουν τα χιουμοριστικά και πνευματώδη σχόλια του συγγραφέα. Το βιβλίο μπορεί να προσφέρει πάρα πολλά στους ψυχοθεραπευτές που καταπιάνονται καθημερινά με τα ανθρώπινα… αλλά και μια πλούσια και ξεχωριστή αναγνωστική εμπειρία σε όσους προβληματίζονται ευρύτερα για τα ζητήματα της ανθρώπινης ζωής.

– JEROME D. FRANK

 

Για άλλη μια φορά ο Ίρβιν Γιάλομ γράφει ένα βιβλίο εξαιρετικά ουσιαστικό και διαχρονικό. Εδώ αποκρυσταλλώνει την πεμπτουσία της υπαρξιακής ψυχοθεραπείας. Προσφέροντας πολυάριθμα κλινικά παραδείγματα και μια ολοκληρωμένη ανασκόπηση της διαθέσιμης βιβλιογραφίας, συνθέτει μια μελέτη των συγκρούσεων που απορρέουν από την επαφή του ανθρώπου με ορισμένες υπέρτατες αγωνίες : το θάνατο, την ελευθερία, την απομόνωση και την έλλειψη νοήματος. Πρέπει να διαβαστεί από κάθε ειδικευόμενο ψυχίατρο και κάθε εκπαιδευόμενο ψυχολόγο και να υπάρχει στη βιβλιοθήκη κάθε ψυχοθεραπευτή.

– H. KEITH H. BRODIE

 

ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

SEAN SCULLY Λεπτομέρειες από το έργο Hammering, 1990.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο IRVIN D. YALOM (γενν. 1931) είναι ομότιμος καθηγητής ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ των ΗΠΑ. Μαθητής και συνεργάτης του Rollo May, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της υπαρξιακής σχολής στην ψυχιατρική και είναι συγγραφέας του εγκυρότερου και πληρέστερου εγχειριδίου υπαρξιακής ψυχοθεραπείας (Existential Psychotherapy). Στον επιστημονικό χώρο είναι επίσης ιδιαίτερα γνωστό το κλινικό και ερευνητικό έργο του στην ομαδική ψυχοθεραπεία. Το πρώτο του βιβλίο, που το 2006 κυκλοφόρησε σε νέα αναθεωρημένη και επαυξημένη έκδοση, Θεωρία και πράξη της ομαδικής ψυχοθεραπείας (Άγρα, 2006), έχει μεταφραστεί σε δεκαεπτά γλώσσες και αποτελεί βασικό διδακτικό εγχειρίδιο σε πολλές σχολές ψυχιατρικής και ψυχοθεραπείας. Ο Γιάλομ έχει γράψει πολλά ακόμη επιστημονικά βιβλία και άρθρα. Το λογοτεχνικό του έργο αρχίζει όψιμα και περιλαμβάνει τρεις συλλογές διηγημάτων και τέσσερα μυθιστορήματα, που έχουν γίνει μπέστ -σέλλερ σε πολλές χώρες. Όλα του τα λογοτεχνικά βιβλία αποτελούν ιστορίες ψυχοθεραπείας και ο ίδιος τα θεωρεί προέκταση του διδακτικού του έργου, το οποίο, όπως λέει, είναι γεμάτο ούτως η άλλως με ιστορίες και διηγήσεις.

Στις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν τα βιβλία του : Όταν έκλαψε ο Νίτσε, Στο ντιβάνι, Η θεραπεία του Σοπενάουερ και Το πρόβλημα Σπινόζα (μυθιστορήματα)· Ο δήμιος του έρωτα, Η μάνα και το νόημα της ζωής και Πλάσματα μίας μέρας και άλλες ιστορίες ψυχοθεραπείας (διηγήματα)· Θρησκεία και ψυχιατρική, Το δώρο της ψυχοθεραπείας, Στον κήπο του Επίκουρου. Αφήνοντας πίσω τον τρόμο του θανάτου, Θεωρία και πράξη της ομαδικής ψυχοθεραπείας και Ενδονοσοκομειακή ομαδική ψυχοθεραπεία (δοκίμια και μελέτες)· Κάθε μέρα λίγο πιο κοντά. Μια ψυχοθεραπεία ειπωμένη δυό φορές ( με την Ginny Elkin)· Θα φωνάξω την αστυνομία, που συνέγραψε με τον R.L. Berger (αφήγημα), και τώρα πλέον το βιβλίο του Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία. Το 2015 κυκλοφόρησε το βιβλίο της Ruthellen Josselson Ίρβιν Γιάλομ – Για την ψυχοθεραπεία και την ανθρώπινη εμπειρία, που περιλαμβάνει συζητήσεις με τον σπουδαίο ψυχοθεραπευτή.

Το 2018 εκδόθηκε η αυτοβιογραφία του Αυτό ήταν η ζωή; Τότε άλλη μια φορά! – Αναμνήσεις ενός ψυχιάτρου.

  

ΑΛΛΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΙΡΒΙΝ ΓΙΑΛΟΜ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

            

    

Δελτίο Τύπου | ΠΡΟΛΕΤΕΡΚΑ της Fleur Jaeggy

 FLEUR JAEGGY

ΠΡΟΛΕΤΕΡΚΑ

Μετάφραση : ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2020

Αριθμός σελίδων : 128, Τιμή : 12,50 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-457-1

 

Δεν έχανε την ισορροπία της. Ποτέ δεν την έχασε. Όπως κι ο πατέρας. Ήξεραν πάντα να διακρίνουν τα χιλιοστά που χωρίζουν την ισορροπία από την απελπισία. [...] Η ίδια η στιγμή, το παρόν πάνω στο Προλετέρκα, είναι το μόνο πράγμα που μετράει. Το δικό της, το δικό μου παρελθόν δεν έχουν σημασία. Δύο γυναίκες και το πλήρωμα. Δεν είναι ώρα να διηγούμαστε την ιστορία της ζωής μας, δεν υπάρχει χρόνος. Η ζωή ξεκίνησε τη στιγμή που επιβιβαστήκαμε στο πλοίο. Η αρχή είναι το Προλετέρκα. [...] Η είσοδος στον Βόσπορο. Είναι το τέλος του ταξιδιού. Τρεις νύχτες μένουν. Τρία βράδια στην τραπεζαρία. Δύο σταθμοί. Ισταμπούλ και Αθήνα. Το Προλετέρκα μού παρέχει λίγο ακόμα χρόνο για να γνωρίσω τον Γιοχάννες. Είναι η τελευταία ευκαιρία να μάθω κάτι για τον πατέρα μου. Να συνειδητοποιήσω ποιός είναι ο πατέρας μου. Και το αποφεύγω.

✱

Το Προλετέρκα είναι ένα βιβλίο από φωτιά και πάγο. Με ολοένα μεγαλύτερη μαεστρία, η Φλερ Γιέγκυ κατακτά μια πρόζα που είναι μοναδική και απολύτως προσωπική. Παράξενη πρόζα, φτιαγμένη από φιλντισένια, αιχμηρά λέπια, ανταύγειες από πέτρες σκληρές και χρωματιστά γυαλιά, απότομα άλματα ρηματικών χρονων και εξίσου απότομα περάσματα από το πρώτο στο τρίτο πρόσωπο… Άλματα, περάσματα, αδιάκοπες εστιάσεις με ένα κιάλι που, δίχως ποτέ να χάνει την ευκρίνειά του, άλλοτε πλησιάζει κι άλλοτε απομακρύνει τον αναγνώστη από τη σκηνή, απομονώνοντας περιοχές πάθους χημικά εξαγνισμένου, που αιφνιδιάζει, προκαλώντας συγκινήσεις σπάνιας έντασης.  

 - GIOVANNI MARIOTTI

 ✱

Το Προλετέρκα είναι μια ιστορία ενηλικίωσης – πυκνή, ευαίσθητη, αλλά και κλινικά ακριβής. Η κοφτερή σαν κρύσταλλο πρόζα της Γιέγκυ φέρνει με χειρουργική ακρίβεια στην επιφάνεια τα ρεύματα της καταπιεσμένης στοργής που κυλούν υπόγεια στη σχέση της κόρης με τον πατέρα της.

« Ο θάνατος και η αποξένωση στροβιλίζονται σαν απειλητικό μουσικό μοτίβο πάνω από τις ελλειπτικές σκηνές που συνθέτουν αυτό το ανησυχαστικό μυθιστόρημα της Φλερ Γιέγκυ ».     

- KIRKUS REVIEWS 

 ✱

ΠΡΟΛΕΤΕΡΚΑ είναι το όνομα ενός πλοίου. Δεμένο στη Βενετία, περιμένει να μεταφέρει στην Ελλάδα μια ομάδα αξιοσέβαστων Ελβετών τουριστών. Ανάμεσά τους, ένας κύριος που κουτσαίνει ελαφρά και η κόρη του, που δεν έχει κλείσει ακόμη τα δεκαέξι. Πατέρας και κόρη είναι τελείως αποξενωμένοι, ωστόσο ανάμεσά τους υπάρχει ένας δεσμός που ανάγεται σε μια μακρινή εποχή, θαρρείς προγενέστερη της ύπαρξής τους. Οι δεκατέσσερις μέρες της κρουαζιέρας είναι ο χρόνος που έχει στη διάθεσή της η κόρη για να γνωρίσει αυτόν τον απόμακρο πατέρα, αλλά και για ν’ ανακαλύψει κάτι εξίσου άγνωστο, που μέχρι τότε απλώς το ονειρευόταν: την ίδια τη ζωή. Αυτή η αφήγηση ενός ταξιδιού μύησης στη ζωή, που αναδύεται στη μνήμη σαν μια περιπλάνηση στη χώρα των νεκρών, είναι γραμμένη σε μια αυστηρή και νευρώδη πρόζα, που επιβεβαιώνει τη μοναδική θέση της Φλερ Γιέγκυ στο τοπίο της σύγχρονης ιταλικής λογοτεχνίας.

Το Προλετέρκα τιμήθηκε με τα βραβεία Vailate Alberico Sala 2001, Donna Città di Roma 2001, Vittorini 2002 και Viareggio 2002.

[ Οπισθόφυλλο των εκδόσεων Χατζηνικολή, 2004 ]

Όταν ακόμα ήταν μικρή, χρειάστηκε ν’ αποχωριστεί τον Γιοχάννες. Τα παιδιά χάνουν το ενδιαφέρον για τους γονείς, όταν εκείνοι τα παρατάνε. Δεν είναι συναισθηματικά. Είναι παθιασμένα και ψυχρά. Μερικά εγκαταλείπουν με κάποιον τρόπο τις συμπάθειες, τα συναισθήματα, λες και είναι αντικείμενα. Με αποφασιστικότητα, χωρίς θλίψη. Αποξενώνονται. Γίνονται ακόμα και εχθρικά ορισμένες φορές. Παύουν να είναι πλάσματα που τα έχουν εγκαταλείψει και απομακρύνονται νοερά από μόνα τους. Φεύγουν. Για έναν κόσμο ζοφερό, φανταστικό και μίζερο. Ωστόσο καμιά φορά καμαρώνουν πως είναι ευτυχισμένα. Θαρρείς ότι κάνουν κάποια άσκηση σχοινοβασίας. Οι γονείς δεν χρειάζονται. Ελάχιστα πράγματα χρειάζονται. Μερικά παιδιά κουμαντάρουν μόνα τους τον εαυτό τους. Η καρδιά κρύσταλλο άφθαρτο. Μαθαίνουν να προσποιούνται. Και η προσποίηση γίνεται το πιο ενεργό, το πιο πραγματικό και γοητευτικό σαν όνειρο στοιχείο. Παίρνει τη θέση εκείνου που θεωρούμε αληθινό. Ίσως είναι αυτό μονάχα, μερικά παιδιά έχουν τη χάρη της αποστασιοποίησης

 

_____________________

ΕΙΚΟΝΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ :

Από την καταλανική έκδοση της Προλετέρκα, Editorial Les Hores, 2018.

Πρωτότυπη σύνθεση εξωφύλλου : Mireia Luna,  DESIGN IS NATURAL,

www.designisnatural.com

 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η ΦΛΕΡ ΓΙΕΓΚΥ γεννήθηκε στη Ζυρίχη και ζει στο Μιλάνο. Έχει δημοσιεύσει τα βιβλία: Ο φύλακας άγγελος (1971), Τα υδάτινα αγάλματα (1980), Το δάχτυλο στο στόμα (1986), Τα μακάρια χρόνια της τιμωρίας (1989 – εκδ. Χατζηνικολή, 1995), Ο φόβος τ’ ουρανού (1994 – εκδ. Χατζηνικολή, 1998), Προλετέρκα (2001 – εκδ. Χατζηνικολή, 2004) και Είμαι ο αδελφός της ΧΧ (2016).

Στις Εκδόσεις Άγρα έχει εκδοθεί ο τόμος διηγημάτων της Είμαι ο αδελφός της ΧΧ (Μάρτιος 2020), ενώ ετοιμάζεται η νέα έκδοση του βιβλίου Τα μακάρια χρόνια της τιμωρίας. 

ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

Δελτίο Τύπου | "Αυτός που έσπασε τις βιτρίνες" - ΓΙΩΡΓΗΣ ΖΑΡΚΟΣ : 54 ΗΜΕΡΕΣ ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ του Δημήτρη Υφαντή

 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ Γ. ΥΦΑΝΤΗΣ

Αυτός που έσπασε τις βιτρίνες

●

ΓΙΩΡΓΗΣ ΖΑΡΚΟΣ

54 ΗΜΕΡΕΣ ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΥ

ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2020

Αριθμός σελίδων : 144, Τιμή : 13,50 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-443-4

« Πριν σπάσο τα διο τζάμια που τόρα κατιγορούμε έσπασα πρότα το δεξί,

μετά μια εβδομάδα το αριστερό κε μετά 15 μέρες κε τα διο μαζί ».

ΕΞΕΧΟΥΣΑ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ μεταξύ των λογοτεχνών του Μεσοπολέμου ο «ντανταϊστής» Γιώργης Ζάρκος. Ο άνθρωπος που τη δεκαετία του 1930 προέβη σε πρωτοφανείς για την εποχή ενέργειες, καθώς έσπασε κατ’ επανάληψη τις βιτρίνες του εκδοτικού οίκου «Πυρσός», οι ιδιοκτήτες του οποίου δημοσίευσαν έργο του, που τους είχε παραδώσει προς δημοσίευση, με το όνομα άλλου και όχι το δικό του.

Εκτός αυτού, ο Ζάρκος σε συμβολικό επίπεδο, με τις απόψεις, τα κείμενα και τη δράση του, έσπασε πολλές ακόμη «βιτρίνες», όπως αυτές του ακαδημαϊσμού, της εξουσίας, της Δικαιοσύνης, των διωκτικών αρχών, των κομμάτων, των πολιτικών, του Τύπου, της Εκκλησίας, της φυλακής και βεβαίως του ψυχιατρείου.

Η ανυπότακτη και απείθαρχη στάση του αποτέλεσε την αφορμή του εγκλεισμού του, για πολιτικούς λόγους, στο ψυχιατρείο. Αυτούς τους λόγους, όπως και τις συνθήκες εγκλεισμού του πραγματεύεται το παρόν βιβλίο, βάσει τεκμηρίων που εντοπίστηκαν στο Δημόσιο Ψυχιατρείο Αθηνών, σε γραπτά κείμενα του συγγραφέα και στον Τύπο της εποχής.

Όσον αφορά τον Ζάρκο και την ιστορία του, μάλλον διεκδικεί πολλές «πρωτιές» και μοναδικότητες. Αποτελεί καταρχάς για την Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, την πλέον χαρακτηριστική περίπτωση εγκλεισμού σε ψυχιατρείο για πολιτικούς λόγους. Επακόλουθο αυτού ήταν να γίνει ο πρώτος που έγραψε και εξέδωσε βιβλία για τα σοβαρότατα προβλήματα του συστήματος-ψυχιατρείου και των τροφίμων του. Η απροκάλυπτη γραφή και το μαύρο χιούμορ που τον χαρακτήριζαν έσπασαν τη σιωπή, την αδιαφορία και τις «βιτρίνες» του ψυχιατρείου, θέτοντας σε αμφισβήτηση τις έως τότε συμβατικές αναφορές στο «τρελοκομείο» και στους «τρελούς». Βεβαίως είναι ο μοναδικός στην εποχή του από το χώρο της Αριστεράς που ασχολήθηκε επισταμένως με το θέμα, διατυπώνοντας απόψεις και προτάσεις. Μια Αριστερά που, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, για αδιερεύνητους λόγους, δεν καταπιάστηκε με τους περιθωριοποιημένους ψυχικά πάσχοντες.

Ο Γιώργης Ζάρκος πολιτικός εξόριστος
στην Ανάφη το 1938

Τα όργανα της εξουσίας και γενικότερα οι διώκτες του Ζάρκου ποτέ δεν εξέλαβαν τις ιδέες και τη στάση του ως εκκεντρικότητα ενός καλλιτέχνη, πράγμα που ο ίδιος άλλωστε απευχόταν, με αποτέλεσμα να πληρώσει, όπως και οι άλλοι κοινωνικοί αγωνιστές της εποχής του, το αναλογούν αντίτιμο, με διώξεις, ξυλοδαρμούς, καταδίκες, φυλακίσεις, εξορία, με αποσιώπηση και απαξίωση του έργου του.

Ο Ζάρκος με τις ιδέες, το χιούμορ και τη συμπεριφορά του αναιρούσε τους μέχρι τότε κανόνες της σχέσης κράτους-πολίτη και του «παιγνιδιού» μεταξύ διώκτη και διωκόμενου. Σε αντίθεση με την πρακτική των κινημάτων της εποχής του, ο Ζάρκος αρκετές φορές δρούσε «κατά μόνας», χωρίς την πολιτική κάλυψη κάποιας συλλογικότητας, πρακτική που ο ίδιος αναγνώρισε σε μεταγενέστερα κείμενά του ως μειονέκτημα.

Όλα τούτα αποκτούν ιδιαίτερη αξία διότι σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα ο Ζάρκος ήταν ίσως η μοναδική περίπτωση για την οποία οι μηχανισμοί κοινωνικού ελέγχου κατά την περίοδο αυτή, στο πλαίσιο της καταστολής ιδεών και δράσης, χρησιμοποίησαν απροκάλυπτα την Ψυχιατρική και το Ψυχιατρείο.

Ο Ζάρκος γράφει για το «ξεμπερδευτήριο», τους «φακίρηδες» και τους «τρελοδαμαστές», σχεδόν την ίδια εποχή που πρωτοπόροι λειτουργοί της ψυχικής υγείας και διανοούμενοι στην Ευρώπη προβαίνουν σε εγχειρήματα τα οποία αλλάζουν το χαρακτήρα του ψυχιατρείου και φέρνουν τον ψυχικά πάσχοντα συμμέτοχο στις θεραπευτικές διαδικασίες.

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ Γ. ΥΦΑΝΤΗΣ γεννήθηκε στην Αθήνα. Έκανε τις βασικές σπουδές του (Κοινωνιολογία) στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Σόφιας Kliment Ohridski και τη διδακτορική διατριβή του στον Τομέα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Εργάζεται στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων από το 1987. Είναι επιστημονικός υπεύθυνος του Τμήματος Έρευνας και Εκπαίδευσης της Μονάδας Απεξάρτησης 18 ΑΝΩ. Έχει συμμετάσχει με πολλές ανακοινώσεις σε συνέδρια και με δημοσιεύσεις σε επιστημονικά και άλλα περιοδικά.

Από τις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορεί το βιβλίο του Τοξικομανία δι’ ηρωίνης – Η χρήση ουσιών στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου (2017).

ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ