Δελτίο Τύπου | ΕΜ της Kim Thúy

KIM THÚY

ἐμ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

ΛΙΖΥ ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΥ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Ιούλιος 2024

Αριθμός σελίδων : 176, Τιμή : 14,90 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-643-8

Οι Αμερικανοί μιλούν για τον «πόλεμο του Βιετνάμ», οι Βιετναμέζοι για τον «αμερικανικό πόλεμο». Σε τούτη τη διαφορά εντοπίζεται ίσως η αιτία αυτού του πολέμου.

H AΛΗΘΕΙΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ IΣΤΟΡΙΑΣ είναι κατακερματισμένη, ημιτελής, ανολοκλήρωτη στο χρόνο και στο χώρο. Η Έμμα-Τζαντ και ο Λούις γεννιούνται στον όλεθρο του πολέμου του Βιετνάμ. Τα δύο ορφανά σώζονται και φροντίζονται από ενήλικες μέσα στο χάος της Σαϊγκόν, μιας πόλης σε ελεύθερη πτώση, και γίνονται παιδιά της βιετναμέζικης διασποράς. Το εμ είναι μια ποιητική αφήγηση βουτηγμένη στην ιστορία, για εκείνους που στιγματίστηκαν περισσότερο από τη βία αλλά και για τα μεταγενέστερα επιτεύγματά τους. Από πολλές απόψεις, το εμ είναι ίσως το πιο προσωπικό βιβλίο της Κιμ Τούι, αυτό στο οποίο εμπιστεύεται τους αναγνώστες της αρκετά ώστε να μοιραστεί μαζί τους όχι μόνο τη διάχυτη αγάπη που νιώθει, αλλά και την οργή και τη φρίκη για όσα η ίδια και τόσα άλλα παιδιά του πολέμου του Βιετνάμ αναγκάστηκαν να ζήσουν.

Γραμμένο με το ιδιάζον ύφος της που πλησιάζει το πεζό ποίημα, το εμ αποκαλύπτει την εμμονή της Τούι με τη σύνδεση : πεπρωμένα συνδεμένα με τη γέννηση και τη ζωή στις φυτείες καουτσούκ της Ινδοκίνας· με την καθημερινή ζωή της Σαϊγκόν κατά τη διάρκεια του πολέμου· με την επιχείρηση Babylift, τον Απρίλιο του 1975, που άδειασε την πόλη από χιλιάδες ορφανά που έσπειραν οι Αμερικανοί στρατιώτες στο τέλος του πολέμου· που συνδέονται με τη σημερινή παγκόσμια βιομηχανία βερνικιών νυχιών και ινστιτούτων αισθητικής, η οποία διευθύνεται σε μεγάλο βαθμό από πρώην Βιετναμέζους πρόσφυγες. Εδώ η ανθρώπινη ζωή έχει διαμορφωθεί τόσο από το ανείπωτο τραύμα όσο και από τις όμορφες θυσίες εκείνων που φρόντισαν ώστε τουλάχιστον μερικά από αυτά τα παιδιά να επιβιώσουν. Δημιουργείται έτσι ένα ανεπανάληπτο πορτραίτο της βιετναμέζικης ταυτότητας, που ακονίζεται στην κόψη της βίας ενός πολέμου στα όρια της γενοκτονίας και δυναμώνει από την ευρηματικότητα, την ευφυΐα και το οξύ πνεύμα των Βιετναμέζων-Αμερικανών, των Βιετναμέζων-Καναδών και των άλλων Βιετναμέζων πρώην προσφύγων.

Βραβείο Prix du Grand Public – Salon du livre de Montreal
Βραβείο Governor General’s Literary Award for Fiction
Βραβείο Grand Prix RTL-Lire

ΕΓΚΩΜΙΑ

«Η καλειδοσκοπική ιστορία της παίζει με τις εποχές, τους πόνους και τις βιετναμέζικες χαρές».

–Libération

«Η Κιμ Τούι αφηγείται τον θόρυβο και την οργή δίνοντας έμφαση στην ελπίδα και την αγάπη».

–Le Monde

«Ένα σπαρακτικό ρέκβιεμ για όλες τις ζωές που γκρέμισε ο πόλεμος του Βιετνάμ».

–L’Humanité

«Η ιστορία είναι τεράστια, αλλά η μυθιστοριογράφος τη χειρίζεται σε σύντομα κεφάλαια-μινιατούρες, με μεγάλη ευαισθησία, βγάζοντας από την κρυψώνα της την πιο ανυπεράσπιστη χάρη».

–ELLE

«Γράφει μαγικά σαν μινιατουρίστα και κολορίστα».

–Le Figaro littéraire

«Σε κεφάλαια που γεννιούνται με μια πνοή, η Τούι διηγείται την τραγωδία μιας χώρας ».

–Le Maine Libre

«Διαθέτει δικαιοσύνη και σπάνια δύναμη».

–Le Progrès

«Ένα έργο σκληρό και εξίσου συγκινητικό».

–Koi

«Με μια ανάσα λύτρωσης μας αφήνει στο τέλος του αυτό το βιβλίο». 

–Le Journal de Saône et Loire

Αν σας σφίγγεται η καρδιά διαβάζοντας αυτές τις ιστορίες προβλέψιμης τρέλας, απρόβλεπτης αγάπης ή συνηθισμένου ηρωισμού, να ξέρετε ότι η πλήρης αλήθεια θα σας έκοβε πιθανότατα την ανάσα, ή θα σας προκαλούσε ευφορία. Σε τούτο το βιβλίο, η αλήθεια είναι κατακερματισμένη, ημιτελής, ανολοκλήρωτη, τόσο στο χρόνο όσο και στο χώρο. Τότε, όμως, εξακολουθεί να είναι αλήθεια ; Σας αφήνω να απαντήσετε με έναν τρόπο που θα απηχεί τη δική σας ιστορία, τη δική σας αλήθεια. Στο μεταξύ, σας υπόσχομαι, σε όσα ακολουθούν, μια κάποια τάξη στις συγκινήσεις και μια αναπόφευκτη αταξία στα συναισθήματα.

Χώρα σε σχήμα σιγμοειδές ( S ), που παραπέμπει ίσως στην ελικοειδή πορεία της – ή ίσως και στη χάρη της. Η λεπτή της μέση, πλάτους μόλις πενήντα χιλιομέτρων, συνδέει αδελφούς κι αδελφές που λογίζονται εχθροί. Ωστόσο, πολέμησαν μαζί στη ράχη του ελέφαντα ενάντια στην Κίνα για χιλιάδες χρόνια. Στη συνέχεια, ξεσηκώθηκαν μαζί εναντίον της Γαλλίας για εκατό χρόνια. Η νίκη τους αποτέλεσε αντικείμενο συζητήσεων και διαπραγματεύσεων γύρω από ένα τραπέζι στη Γενεύη, επί μακρόν, τόσο που ο λαός αποκοιμήθηκε περιμένοντας να γιορτάσει τις συμφωνίες.

Στην αφύπνιση, η χώρα είχε κοπεί στα δύο, όπως μετά την κυτταρική διαίρεση. Η κάθε μεριά αναπτύχθηκε για τον εαυτό της και οι δύο ξαναβρέθηκαν είκοσι χρόνια αργότερα, ενοποιημένες και μεταμορφωμένες. Θυμωμένες. Ο Βορράς είχε θυσιαστεί ως μεγάλος αδελφός για να απελευθερώσει τον Νότο, που τον είχαν πάρει ως όμηρο οι ΗΠΑ. Ο Νότος θρηνούσε για την απώλεια της ελευθερίας του να χορεύει με τα τραγούδια των Doors, να διαβάζει το Paris Match, να δουλεύει για την Texaco. Από αγαθή βούληση και αναδιοργανώνοντας την εξουσία, ο Βορράς τιμώρησε αυστηρά τον Νότο επειδή υπέκυψε στην αμερικανική γοητεία και δύναμη. Ο Νότος σώπασε, δραπέτευσε κατά τη διάρκεια αφέγγαρων νυχτών, ενόσω ο Βορράς κλειδαμπάρωνε τα σύνορα, τις πόρτες και την ομιλία.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Γεννημένη στη Σαϊγκόν το 1968, η ΚΙΜ ΤΟΥΙ εγκατέλειψε το Βιετνάμ το 1975 μαζί με τους boat people, και εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στο Κεμπέκ του Καναδά. Πτυχιούχος μεταφράστρια και δικηγόρος, έχει εργαστεί ως μοδίστρα, διερμηνέας, δικηγόρος, ιδιοκτήτρια εστιατορίου και κριτικός γαστρονομίας. Πλέον ζει στο Μοντρεάλ και έχει αφοσιωθεί στη συγγραφή. Το 2017 ανακηρύχθηκε επίτιμη διδάκτορας του Πανεπιστημίου Κονκόρντια για τη δύναμη με την οποία έδωσε φωνή στην προσφυγική εμπειρία, και της απονεμήθηκε το Μετάλλιο Τιμής του Εθνικού Συμβουλίου του Κεμπέκ. Η εικονογραφημένη έκδοση τού Petit Robert 2018 την έχει τιμήσει περιλαμβάνοντας λήμμα για την ίδια και το έργο της. Το Ρού είναι το πρώτο βιβλίο της. Δημοσιεύτηκε το 2009 και τιμήθηκε αμέσως με πολλά βραβεία. Ακολούθησαν τα À toi ( 2011, το συνέγραψε με τον Pascal Janovjak), Mάn (2013), Vi (2016), το Le Secret des Vietnamiennes (2017), ένα βιβλίο με βιετναμέζικες συνταγές. Ως μητέρα αυτιστικού εφήβου, συμμετέχει επίσης στο βιβλίο για τον αυτισμό L’Autisme explique aux non-autistes των Brigitte Harrisson και Lise St-Charles (2017).

ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ

LOUIS BOUDREAULT

Φωτογραφία πρωτότυπου έργου με ζωγραφική και κέντημα με μετάξι.

© φωτογραφίας: HANS LAURENDEAU

Δελτίο Τύπου | ΡΟΥ της Kim Thúy

KIM THÚY

Ρού

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΔΑΦΝΗ ΚΙΟΥΣΗ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Απρίλιος 2021

Αριθμός σελίδων : 168 , Τιμή : 14,90 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-466-3

Ήρθα στον κόσμο κατά την επίθεση της Τετ, τις πρώτες μέρες του νέου έτους του Πιθήκου, όσο οι μακριές αλυσίδες με βαρελότα που κρέμονταν μπρος στα σπίτια εκρήγνυντο δημιουργώντας μαζί με τον ήχο των οπλοπολυβόλων μια πολυφωνία.

Είδα το φως του ήλιου στη Σαϊγκόν, εκεί όπου τα απομεινάρια από τα θρυμματισμένα σε χίλια κομμάτια βαρελότα έβαφαν κόκκινο το έδαφος, όπως τα πέταλα από τα άνθη στις κερασιές, η όπως το αίμα των δύο εκατομμυρίων παραταγμένων στρατιωτών που είχαν διασκορπιστεί στις πόλεις και στα χωριά ενός Βιετνάμ σκισμένου στα δύο. Γεννήθηκα στη σκιά αυτού του βεγγαλοστόλιστου ουρανού που τον κοσμούσαν φωτεινές γιρλάντες, που τον διέσχιζαν πύραυλοι και ρουκέτες. Η γέννησή μου είχε αποστολή να αντικαταστήσει τις ζωές που χάθηκαν. Η ζωή μου είχε καθήκον να συνεχίσει αυτή της μητέρας μου.

Η Ιστορία του Βιετνάμ, αυτή με κεφαλαίο Ι, ματαίωσε τα σχέδια της μητέρας μου. Πέταξε τα τονικά σημάδια των ονομάτων μας στο νερό όταν μας ανάγκασε να διασχίσουμε τον Κόλπο του Σιάμ, πριν από τριάντα χρόνια. Ξεγύμνωσε επίσης τα ονόματά μας από το νόημά τους, περιορίζοντάς τα σε ήχους ξένους όσο και παράξενους στη γαλλική γλώσσα.

ΡΟΥ σημαίνει στα παλαιά γαλλικά «μικρό ρυάκι» και μεταφορικά «ροή δακρύων, αίματος, χρημάτων». Στα βιετναμέζικα ru σημαίνει «νανούρισμα, νανουρίζω».

Το Ρού είναι η αποσπασματική αφήγηση μιας Βιετναμέζας προσφυγοπούλας από τη Σαϊγκόν, που μαζί με τους άλλους boat people εγκατέλειψαν με πλοιάριο το Νότιο Βιετνάμ στα μέσα της δεκαετίας του 1970, όταν η χώρα ζούσε τον εμφύλιο σπαραγμό, κατάφεραν να διασχίσουν τον κόλπο του Σιάμ και να φτάσουν σώοι αλλά απογυμνωμένοι στην Μαλαισία, κινδυνεύοντας από τις θαλασσοταραχές και τους πειρατές. Η αφηγήτρια και η οικογένειά της βρήκαν καταφύγιο στον Καναδά. Τριάντα χρόνια αργότερα, ενσωματωμένη στη νέα χώρα, η συγγραφέας αφηγείται τη ζωή στην παραδείσια και τραυματισμένη γενέθλια χώρα, μαζί με τη σταδιακή και δύσκολη ενηλικίωση και ενσωμάτωση στη χώρα υποδοχής. Μια ζωή που γεννήθηκε μέσα από τα συντρίμμια, σε μια αφήγηση με σπαράγματα μνήμης, οικογενειακές στιγμές με θείους, γιαγιάδες, παππούδες και παιδιά, σχέσεις ερωτικές – όλα δοσμένα με ποιητικότητα, ανάμεσα στο τραγικό και το κωμικό, και με αισθησιασμό, σ’ ένα κείμενο γεμάτο μυρωδιές, εικόνες και ευαισθησία, που σαν νανούρισμα θεραπεύει τρυφερά το τραύμα.

Αν ένα δείγμα τρυφερότητας μπορεί καμιά φορά να γίνεται αντιληπτό ως προσβολή, ίσως η χειρονομία αγάπης να μην είναι οικουμενική : Πρέπει κι αυτή να μεταφράζεται από τη μια γλώσσα στην άλλη, πρέπει να μαθαίνεται. Στην περίπτωση των βιετναμέζικων, είναι δυνατό να κατηγοριοποιηθεί, να ποσοτικοποιηθεί η χειρονομία αγάπης με συγκεκριμένες λέξεις : αγαπώ από συμπάθεια (thιch), αγαπώ δίχως έρωτα (thu’o’ng), αγαπώ ερωτικά (yeu), αγαπώ με μέθη (me), αγαπώ τυφλά (mu quαng), αγαπώ από ευγνωμοσύνη (tίnh nghιa). Είναι λοιπόν αδύνατον απλώς να αγαπάς, να αγαπάς χωρίς το κεφάλι σου.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Γεννημένη στη Σαϊγκόν το 1968, η ΚΙΜ ΤΟΥΙ εγκατέλειψε το Βιετνάμ μαζί με τους boat people, και εγκαταστάθηκε με την οικογένειά της στο Κεμπέκ του Καναδά. Πτυχιούχος μεταφράστρια και δικηγόρος, έχει εργαστεί ως μοδίστρα, διερμηνέας, δικηγόρος, ιδιοκτήτρια εστιατορίου και κριτικός γαστρονομίας. Πλέον ζει στο Μοντρεάλ και έχει αφοσιωθεί στη συγγραφή. Το 2017 ανακηρύχθηκε επίτιμη διδάκτορας του Πανεπιστημίου Κονκόρντια για τη δύναμη με την οποία έδωσε φωνή στην προσφυγική εμπειρία, και της απονεμήθηκε το Μετάλλιο Τιμής του Εθνικού Συμβουλίου του Κεμπέκ. Η εικονογραφημένη έκδοση του λεξικού Petit Robert 2018 την έχει τιμήσει περιλαμβάνοντας λήμμα για την ίδια και το έργο της. Το Ρού είναι το πρώτο βιβλίο της. Δημοσιεύτηκε το 2009 και τιμήθηκε αμέσως με πολλά βραβεία. Ακολούθησαν τα À toi ( 2011, το συνέγραψε με τον Pascal Janovjak ), Mάn ( 2013 ), Vi (2016), το Le Secret des Vietnamiennes (2017), ένα βιβλίο με βιετναμέζικες συνταγές. Ως μητέρα αυτιστικού εφήβου, συμμετέχει επίσης στο βιβλίο για τον αυτισμό L’Autisme expliqué aux non-autistes των Brigitte Harrisson και Lise St-Charles (2017).