Τρίτη 20 Φεβρουαρίου 2024

Δελτίο Τύπου | MARCEL DUCHAMP ( 28.7.1887 – 2.10.1968 ) του Κύριλλου Σαρρή



ΚΥΡΙΛΛΟΣ ΣΑΡΡΗΣ


MARCEL DUCHAMP
( 28.7.1887 – 2.10.1968 )





Εκδόσεις ΑΓΡΑ / ELEFTHERIA TSELIOU GALLERY
Φεβρουάριος 2024
Αριθμός σελίδων : 64, Τιμή : 8,50 Ευρώ
ISBN: 978-960-505-637-7



ΕΚΔΟΣΗ ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΩΝ 
ΤΟΥ ΜΑΡΣΕΛ ΝΤΥΣΑΝ
ΕΓΚΑΙΝΙΑ 21/02/2024 ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ,
ΣΤΗΝ ΓΚΑΛΕΡΙ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΣΕΛΙΟΥ.

Η δεσποινίς Ντραγέρ είχε δίκιο δίνοντας
έμφαση στην πνευματική και ποιητική
πλευρά τού έργου μου, αλλά έχασε κάποιες
από τις αξίες του μην επιτρέποντας τη
μνεία των ειρωνικών πλευρών του. 
ΜΑΡΣΕΛ ΝΤΥΣΑΝ

Ο ζωγράφος Κύριλλος Σαρρής και μελετητής επί δεκαετίες του έργου τού Μαρσέλ Ντυσάν, γράφει ένα πυκνό δοκίμιο για το ανατρεπτικό έργο και την πολυσχιδή προσωπικότητα του Ντυσάν. Επίσης επιλέγει μια σειρά κειμένων της Katherine Dreier, του Richard Hamilton και του ιδίου του Ντυσάν, καθοριστικών για την κατανόηση του έργου του.



«Καθώς ο Μαρσέλ Ντυσάν συγκεντρώνει και επεξεργάζεται μια σειρά σημειώσεις και σπουδές σε γυαλί, συλλαμβάνει την ιδέα να θέσει τη ζωγραφική στην υπηρεσία της νόησης. Η στρατηγική κίνησης για την επίτευξη του σκοπού αυτού είναι η μετατόπισpη από την αισθητική σαγήνη του εικαστικού αντικειμένου στη σαγήνη της φιλοσοφικής ενασχόλησης με την οντολογία του έργου. Ό,τι ακολουθεί, χωρίς να υπεισέλθουμε σε λεπτομέρειες, ανοίγει δύο δρόμους που έχουν καθοριστικές επιπτώσεις για τη σύγχρονη τέχνη. Πρώτον, η επανανακάλυψη, στο τέλος της δεκαετίας του '50, του Μαρσέλ Ντυσάν ως κατασκευαστή αντικειμένων και όχι ως μέλους της ομάδας των σουρεαλιστών που είχαν καταφύγει στην Αμερική, από το ζεύγος Rauschenberg – Johns, και η εμπλοκή του Βρετανού Richard Hamilton στη μελέτη και την τυπογραφική αναπαραγωγή των σημειώσεων του, οδηγούν στο νεοντανταϊσμό και στην ποπ αρτ. Δεύτερον, στο τέλος της δεκαετίας του '60 η εκ νέου ανάγνωση του έργου του Ντυσάν από τη «συμμορία των μάγων που εξαφανίζουν τα αντικείμενα» (Kosuth, Huebler, Weiner κ.ά.) φέρνει στο προσκήνιο της τέχνης το κίνημα που ονομάζεται conceptual art (εννοιολογική τέχνη).



Το 1917 ο Ντυσάν, ενώ εργάζεται για την πραγμάτωση του έργου, υποβάλλει στην έκθεση των Ανεξαρτήτων Καλλιτεχνών στη Νέα Υόρκη ένα ανεστραμμένο ουρητήριο, το οποίο υπογράφει με το ψευδώνυμο R. Mutt 1917 και το ονομάζει Κρήνη. Η επιτροπή απορρίπτει το έργο, δίνοντας έτσι την αφορμή να γραφούν άρθρα και να ξεκινήσει η θυελλώδης συζήτηση για το τί είναι τέχνη και τί όρους πρέπει να πληροί ένα έργο τέχνης για να θεωρείται τέτοιο. Ουσιαστικά εγκαινιάζεται η ρήξη του με την «αμφιβληστροειδική ζωγραφική», την οποία κατηγορούσε ότι στερεί από τον θεατή της τη σκέψη».

- ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ


ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: MARCEL DUCHAMP
Autoportrait de profil [Αυτοπροσωπογραφία προφίλ], 1958
Έγχρωμο χαρτί ντεκουπαρισμένο σε μαύρο φόντο, 15x15 ἑκ.



ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

Γεννήθηκε στη Λευκωσία της Κύπρου το 1950. Σε νεαρή ηλικία (1963-1969) μαθήτευσε κοντά στους Κυπρίους ζωγράφους Λευτέρη Οικονόμου και Τηλέμαχο Κάνθο. Στη συνέχεια σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (1970-1976) και, έκτοτε, εργάζεται ως γιατρός ογκολόγος στην Αθήνα.
Η παρουσία του στο χώρο των εικαστικών τεχνών ξεκινάει με την πρώτη του ατομική έκθεση, που είχε τον τίτλο Σημειώσεις (1986, Νέες Μορφές). Την ίδια περίοδο αρχίζει να συμμετέχει σε εκθέσεις Οπτικής Ποίησης. Τα έργα του παρουσιάζονται συνήθως με τη μορφή εγκαταστάσεων, που περιέχουν εικαστικές και γραπτές σημειώσεις, κατασκευές και βίντεο. Το θεματικό περιεχόμενο, η μορφική επεξεργασία και ο τρόπος παρουσίασης της κάθε ενότητας, παραπέμπουν στη διαδικασία δημιουργίας ενός βιβλίου-έργου τέχνης, το οποίο προσφέρεται στον αναγνώστη-θεατή ως οπτικό και διανοητικό ερέθισμα.
Το θέμα που απασχολεί τον καλλιτέχνη είναι η επικοινωνιακή δυσλειτουργία της τέχνης μέσα στο σημερινό πολιτιστικό περιβάλλον. Η κριτική προσέγγιση αυτού του προβλήματος από τη θεωρητική του πλευρά, συνδυάζεται με την έμπρακτη καλλιτεχνική πρόταση. Τα αντιφατικά στοιχεία που ενυπάρχουν σε ένα τέτοιο εγχείρημα, ενσωματώνονται με ποιητικό τρόπο στο ίδιο το έργο, γίνονται μέρος της αισθητικής του διάστασης και ενισχύουν την εκφραστική του αποτελεσματικότητα.
Η δραστηριότητά του ως καλλιτέχνη και θεωρητικού επεκτείνεται και στον τομέα των εκδόσεων, με επιμέλειες, εισαγωγικά κείμενα και εικαστικές διαμορφώσεις βιβλίων. Ενδεικτικά, σε συνεργασία με τις Εκδόσεις Άγρα, επιμελήθηκε τα βιβλία: Μαρσέλ Ντυσάν, Ο μηχανικός του χαμένου χρόνου (1989 και 2008), Η τέχνη την εποχή της διακύβευσης του Ν. Κάλας (1997), Γκαλερί Bernier (1998), κ.ά. Επίσης έχει δώσει διαλέξεις σε πανεπιστήμια και έχει δημοσιεύσει δοκίμια για την τέχνη.
Η εκθεσιακή του δραστηριότητα περιλαμβάνει ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και την Κύπρο και αρκετές συμμετοχές σε ομαδικές εκθέσεις, σε Ελλάδα, Κύπρο, Γαλλία και Γερμανία.



ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

Η έκδοση του Μηχανικού του χαμένου χρόνου
συνοδεύεται από εκτενές επίμετρο, που συνέθεσε
ο Κύριλλος Σαρρής το 1989, με κείμενα των Apollinaire,
R. Hamilton, Ν. Κάλας, R. Rauschenberg, M. Duchamp, John Cage, κ.ά.

Τρίτη 6 Φεβρουαρίου 2024

Δελτίο Τύπου | ΠΟΙΗΜΑΤΑ της Μπίλης Βέμη - Συγκεντρωτική έκδοση



ΜΠΙΛΗ ΒΕΜΗ

ΠΟΙΗΜΑΤΑ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ


ΕΠΙΜΕΤΡΟ:
ΘΩΜΑΣ ΜΠΕΧΛΙΒΑΝΗΣ



Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2023
Αριθμός σελίδων : 352, Τιμή : 17,00 Ευρώ
ISBN: 978-960-505-582-0



Κοντεύαμε να βγούμε έξω απτο
ποίημα
όταν
κάποιος μάς φώναξε

Σιγά!
έχει κι η έξοδος το Μεσολόγγι της

Κοιτάξαμε ένα γύρω
τις μυρτιές
μόνο οι μύγες βούιζαν
χρυσόμυγες
και η γη κυμάτιζε απτη ζέστη

Παρά τον κίνδυνο κανένας δεν φοβήθηκε
μόνο γονατιστός συλλάβιζε καθείς
την προσευχή του

Τοπίο που σε λένε ποίημα
ευλόγα με να μη σε λησμονήσω
 
Από τη συλλογή «Τοπίο που σε λένε ποίημα» (1987)


Συμπληρώθηκαν ήδη δέκα χρόνια από την πρόωρη απώλεια της Μπίλης Βέμη. Τα χρόνια περνάνε, αλλά ευτυχώς οι μνήμες μένουν. Τα ποιήματα της Μπίλης, ως άλλα μνημαγωγά, μάς μεταφέρουν στη ματιά και τη σκέψη της. Η έκδοση αυτή συγκεντρώνει το σύνολο του ποιητικού έργου της, ως επί το πλείστον εξαντλημένες εκδόσεις, όπως το επιμελήθηκε η ίδια τα τελευταία χρόνια της.
Φίλοι και μελετητές μπορούν να ανακαλύψουν την ποίησή της και να έχουν μια ολοκληρωμένη εικόνα του έργου της.

ΠΑΝΟΣ και ΠΑΥΛΟΣ ΜΑΥΡΟΣ
Παρίσι / Αθήνα, Μάρτιος 2023


«… σκιᾶς ὄναρ ἄνθρωπος», είπε κάποτε ο μεγάλος Πίνδαρος: Ἴσκιος ὀνείρου ὁ ἄνθρωπος. Η Μπίλη με τον τρόπο της μάς αποκάλυψε ότι όλοι μας είμαστε «γκρεμνέλια» που «ξεριζώνονται εύκολα μ’ ένα τράβηγμα», σαν τα όνειρα. Μόνο που αρνούμαστε τις περισσότερες φορές να το δούμε. Οι ποιητές μάς φέρνουν συνήθως αντιμέτωπους με την αλήθεια αυτή. Ανάμεσα σ ‘εκείνους και η Μπίλη Βέμη, που, με το βίο και το έργο της, πραγμάτωσε και επιβεβαίωσε τη συνέχεια των στίχων του Πίνδαρου στον 8ο Πυθιόνικο: ἀλλ’ ὅταν αἴγλα διόσδοτος ἔλθῃ, λαμπρὸν φέγγος ἔπεστιν: Μὰ σὰν τὸν βρεῖ αἴγλη θεόσταλτη, φέγγος λαμπρὸ τὸν ἀγκαλιάζει (μτφρ. Γ. Οἰκονομίδη). Έζησε και δημιούργησε σαν τα «γκρεμνέλια» στους απότομους γκρεμούς της ζωής, της γλώσσας και της ποίησης, απτόητη, αληθινή, να κοιτάζει μετέωρη κατάματα τον ουρανό και τη θάλασσα. Έμεινε φέγγος λαμπρό στην ψυχή μας, να μας θυμίζει πάντα με το έργο της το εφήμερο της ύπαρξής μας και να μας παρηγορεί, δίνοντάς μας κουράγιο κι απαντοχή, δείχνοντάς μας με το παράδειγμά της τον δικό μας δρόμο προς το φως.

- Από το επίμετρο του Θωμά Μπεχλιβάνη

Περιεχόμενα

ΝΕΛΤΟ (1966)

Ο ΚΟΚΟΡΑΣ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΝ (1971)

Η ΣΚΟΥΡΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΕΞΑΝΤΡΟΥ (1978)

ΤΟΠΙΟ ΠΟΥ ΣΕ ΛΕΝΕ ΠΟΙΗΜΑ (1987)

ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ (2000)

ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΠΟΥ ΤΟ ΦΕΡΑΝ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ (2003)

ΕΠΙΜΕΤΡΟ του Θωμά Μπεχλιβάνη

Βιογραφικά στοιχεία και δημοσιεύσεις


ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: DIETHARD HERLES
Από την ποιητική συλλογή
Η σκουριά του Μεγαλέξαντρου, 1978.


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 

Η ΜΠΙΛΗ ΒΕΜΗ γεννήθηκε στις Σέρρες τo 1954 και απεβίωσε στο Βερολίνο το 2012. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Συνέχισε τις σπουδές της στη Σορβόννη, απ’ όπου έλαβε το διδακτορικό της δίπλωμα. Εργάστηκε στo Υπουργείο Έρευνας καi Τεχνολογίας και στο Υπουργείο Μακεδονίας-Θράκης, ενώ από το 1990 άρχισε να διδάσκει αρχικά στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ, αργότερα ως λέκτορας και στη συνέχεια ως επίκουρη καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Ασχολήθηκε με την ποίηση από τα νεανικά της χρόνια. Εξέδωσε την πρώτη ποιητική της συλλογή το 1966 Νέλτο σε ηλικία δώδεκα ετών. Ακολούθησαν πέντε βιβλία ποίησης : Ο κόκορας των θεμελίων (1971), Η σκουριά του Μεγαλέξαντρου (1978), Τοπίο που σε λένε ποίημα (Άγρα, 1987), Φυτά του ύπνου (Άγρα, 2000), Το δέντρο που το φέραν στο μουσείο (2003). Ποιήματά της δημοσιεύτηκαν σε πολλά λογοτεχνικά περιοδικά. Ασχολήθηκε επίσης με μεταφράσεις λογοτεχνικών έργων, όπως του Henri Michaux, Ονειροπολώντας με αφορμή αινιγματικές ζωγραφιές  (Άγρα, 2007 – για τον Μαγκρίτ). 

Τρίτη 19 Δεκεμβρίου 2023

Δελτίο Τύπου | ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ του Γιάννη Τσαρούχη


ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ


ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ
ΧΙΟΣ, 1981


ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ – ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
ΕYΦΡΟΣYΝΗ ΔΟΞΙΑΔΗ, ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΤΖΑΛΛΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΕYΦΡΟΣYΝΗ ΔΟΞΙΑΔΗ



Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2023
Σε συνεργασία με το Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη
Αριθμός σελίδων : 544 + 64 σελ. εικονογραφικό ένθετο
Τιμή: 25,00 Ευρώ ISBN: 978-960-505-621-6


«Ακούγοντάς τον να μιλάει, μετέχει κανείς στη δικιά του σφαιρική εικόνα του κόσμου. Είναι σαν να βλέπεις έναν θόλο αστεροσκοπείου που περιέχει όλες του τις σκέψεις και τις πεποιθήσεις, όλες του τις αγάπες : τη ζωγραφική, το θέατρο με τα σκηνικά και τα κοστούμια του, τον Καραγκιόζη, και βέβαια τον Πειραιά, το σκηνικό μέσα στο οποίο μεγάλωσε. Μίλαγε σαν χείμαρρος, κι αυτό μπορεί να παραξενέψει κάποιον που δεν τον έχει ξανακούσει να μιλάει έτσι αυθόρμητα. Ο Τσαρούχης, όπως μού είπε κάποτε ένας φίλος ψυχαναλυτής, “είναι ο άνθρωπος που βρίσκεται σε επαφή με τα συναισθήματά του περισσότερο από κάθε άλλον άνθρωπο που ξέρω”. Χωρίς ρητορείες, χωρίς ηθικολογίες, με τα απλά του καθημερινά λόγια, μας κάνει κοινωνούς ενός μαγικού κόσμου, του κόσμου του – που είναι κι ο δικός μας κόσμος».


O ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ ΣE OΛΗ ΤΟΥΤH ΖΩH αρνιότανε να μαγνητοφωνηθεί ενώ μιλούσε. Το κείμενο του παρόντος βιβλίου είναι μια λαμπρή εξαίρεση: Δέχτηκε να διδάξει, δέχτηκε να κινηματογραφηθεί και δέχτηκε να μαγνητοφωνηθεί διδάσκοντας. Αυτό είναι μια πολύτιμη κληρονομιά για μας που ακολουθήσαμε.

Όπως πάντοτε αρνιόταν τον τίτλο του δασκάλου, κι εδώ δεν παραδίδει μαθήματα ως καθηγητής· μπορεί τα θέματα των μαθήματων να είναι προσεκτικά μελετημένα και συγκροτημένα, αλλά διαβάζοντας το κείμενο, διανθισμένο με αποφθεγματικές διαπιστώσεις συγκλονιστικής ακρίβειας και πρωτοτυπίας αλλά και με το αυθόρμητο χιούμορ του, έχουμε την αίσθηση ότι παρακολουθούμε τους ελεύθερους συνειρμούς του σε μια από εκείνες τις συζητήσεις με τους φίλους του όταν μοιραζόταν μαζί μας γενναιόδωρα τα μυστικά της τέχνης του, αυτά που αναζητούσε με συγκινητική επιμονή σε όλη του τη ζωή.

Δεν μιλά ως ιστορικός τέχνης αλλά ως ζωγράφος και για ζωγράφους : «Μιλάω για ζωγράφους κυρίως εγώ και ζητώ συγγνώμη απ’ τους άλλους που δεν τα λέω φιλολογικά να τα καταλάβουνε». Παρακολουθώντας όμως την εξέλιξη της ελληνικής τέχνης από τη μινωική περίοδο μέχρι τα σύγχρονα χρόνια, επανέρχεται διαρκώς στα τεχνικά ζητήματα που τον απασχολούσαν, στις εκδηλώσεις των γενικών ζωγραφικών προβλημάτων στην ελληνική τέχνη αλλά και στα στοιχεία της διαχρονικής της ενότητας.

Εξάλλου, δεν ασχολείται μόνο στενά με τη ζωγραφική αλλά επιμένει στη δομή της κοινωνίας και την ιδεολογία κάθε εποχής, και σε παραλληλισμούς με τις άλλες τέχνες. Ιδιαίτερα ενδιαφέρεται, ακόμα, για το θέατρο και τα κοστούμια, μια και είχε εργαστεί πολλές φορές ως σκηνογράφος, και σκηνοθέτησε και ο ίδιος παραστάσεις αρχαίας τραγωδίας.

Όπως λέει : «Δε χρειάζεται ο άνθρωπος να ξέρει τόσα πολλά πράγματα». Σ’ αυτή την πολύ προσωπική ιστορία της τέχνης κατά Γ. Τσαρούχη, μιλά με τη βεβαιότητα της προσωπικής διαπίστωσης και δεν αναπαράγει τις απόψεις άλλων για την ελληνική τέχνη. Σαν ένα μεγάλο τέλειο φίλτρο, έχει χωνέψει όλη την ιστορία της τέχνης και έχει διαμορφώσει μια συνολική θεώρηση – οι λεπτομέρειες δεν τον ενδιαφέρουν.

Ο Τσαρούχης (γεννημένος το 1910) έδωσε αυτά τα μαθήματα σε ηλικία εβδομηνταενός ετών, έχοντας πίσω του την εμπειρία του πολέμου, της δικτατορίας στην Ελλάδα και πολλά χρόνια ειρήνης και ζωγραφικής, κι έχοντας ζήσει στην Ελλάδα και στη Γαλλία. Είναι η μοναδική φορά που δέχτηκε τον τίτλο του δασκάλου, που πάντοτε τον αρνιότανε θέλοντας να τονίσει τη δυσκολία της ζωγραφικής ως τέχνης. 

(Από την Εισαγωγή της Ε. Δοξιάδη)


ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ
«Η αντιγραφή του Τιτσιάνο», Παρίσι, 1971 (λάδι σε πανί, 83,6 × 100,3 εκ., Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη, 25),
στο Γιάννης Τσαρούχης (1910-1989) : Ζωγραφική, Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη, Αθήνα, 1990, αρ. 418 (λεπτομέρεια).
Το έργο του Τιτσιάνο είναι Ο θάνατος του Ακταίωνα ( 1559-1575 ), Λονδίνο, Εθνική Πινακοθήκη.


ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

  

Δευτέρα 18 Δεκεμβρίου 2023

Δελτίο Τύπου | ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΙ του Φιόντορ Ντοστογέφσκι


ΦΙΟΝΤΟΡ ΝΤΟΣΤΟΓΕΦΚΣΙ


ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΙ




ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΡΩΣΙΚΑ:
ΕΛΕΝΗ ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΥ



Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2023
Αριθμός σελίδων : 968, Τιμή: 33,00 Ευρώ
ISBN: 978-960-505-591-2



« Το πιο μπερδεμένο και βίαιο μυθιστόρημα του Ντοστογέφσκι 
και συνάμα το πιο επιτυχημένα τραγικό».
JOYCE CAROL OATES

« Η μεγαλύτερη επίθεση στον μηδενισμό. […]
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά επιτεύγματα της ανθρωπότητας
–ίσως και το υπέρτατο επίτευγμα–
στην τέχνη της πεζογραφίας ». 
RONALD HINGLEY

Ο λογοτεχνικός κόσμος του Ντοστογέφσκι είναι ταραχώδης, ανησυχητικός, καταστροφικός. Θα έλεγε κανείς ότι η «απλή ζωή» φέρνει στον συγγραφέα πλήξη. Το ενδιαφέρον του κεντρίζεται από τη στιγμή που θα εκδηλωθούν τα παράδοξα της ψυχής, από τη στιγμή που οι ήρωές του θα αφήσουν το τέρας της ψυχής να αναδυθεί και να τους τραβήξει τελεσίδικα στα βάθη της αβύσσου. Οι ήρωές του είναι «μοιραίοι», στο καλό ή στο κακό. Οι χαρακτήρες που κυκλοφορούν στα μυθιστορήματά του είναι πένητες ή άρχοντες, «ξεχασμένοι», δαιμονισμένοι, μεγάλοι αμαρτωλοί, εγκληματίες – παθιασμένοι όμως σε κάθε περίπτωση. Κι ωστόσο κανένας από αυτούς δεν είναι αποκλειστικά και μόνο πλάσμα μιας καλπάζουσας φαντασίας.

Ο συγγραφέας απλώς τους εισήγαγε στον κόσμο της μυθιστορίας και μέσω αυτής προσπάθησε να καταλάβει την ψυχή τους. Αναζήτησε τις βαθύτερες αιτίες του πάθους τους, του λόγου που ωθεί τους ανθρώπους στα άκρα, άνθρωπος των άκρων κι ο ίδιος. Ό,τι πίστεψε το πίστεψε με πάθος, ό,τι πολέμησε το πολέμησε με πάθος, ακόμα κι αν αυτό τον έφερε αντιμέτωπο με το ρεύμα και με πολλούς από τους αγαπημένους του φίλους η συνεργάτες.

Από την εισαγωγή της Ελένης Μπακοπούλου


OΤΑΝ ΤΟ 1871 ΠΡΩΤΟΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΑΝ ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΟΙ, το κατεξοχήν πολιτικό και προφητικό μυθιστόρημα του Ντοστογέφσκι, θύελλα αντιδράσεων ξέσπασε στους λογοτεχνικούς και πολιτικούς (κατά κύριο λόγο στους επαναστατικούς) κύκλους της Ρωσίας. Μια τεράστια συζήτηση άνοιγε κι ένας πόλεμος κηρυσσόταν εναντίον του «μεταμελημένου» πρώην θανατοποινίτη συγγραφέα και πρώην κατάδικου της Σιβηρίας. Τα γεγονότα που βρήκαν απήχηση στο μυθιστόρημα ήταν η «υπόθεση Νιετσάγεφ», η δραστηριότητα της οργάνωσης «Λαϊκή Εκδίκηση» κι η δολοφονία από πέντε μέλη της ενός φοιτητή. Το ενδιαφέρον του Ντοστογέφσκι τράβηξαν οι ιδεολογικές και οργανωτικές αρχές των μηδενιστών, οι συνεργοί στο έγκλημα και η προσωπικότητα του αρχηγού τους Σ. Γ. Νιετσάγεφ. Το πλούσιο πραγματολογικό υλικό του το προσέφεραν η επαναστατική βιβλιογραφία, οι εφημερίδες της εποχής και τα πρακτικά της πολύκροτης δίκης –της πρώτης μέχρι τότε ανοιχτής πολιτικής δίκης–, οι απολογίες και τα πολιτικά μανιφέστα των κατηγορουμένων.

«Στο έργο που γράφω τώρα για το περιοδικό Ρούσκιι Βέστνικ εναποθέτω πολλές ελπίδες, όχι όμως από λογοτεχνική άποψη όσο από ιδεολογική. Θέλω να πω κάποιες σκέψεις μου, ακόμα κι αν χαθεί η καλλιτεχνική αξία του έργου αυτού. Με απασχολούν σοβαρά όσα έχουν μαζευτεί στην καρδιά και στο μυαλό. Δεν με πειράζει αν καταλήξει σε “κατηγορώ’’, εγώ θα τα έχω πει. Ελπίζω να έχει επιτυχία», γράφει στις 25 Μαρτίου 1870.

Δεν διστάζει παράλληλα να περιγελάσει, δηκτικότατα, τις «ουτοπίες» του Φουριέ, του Τσερνισέφσκι (που το κλασικό πια μυθιστόρημά του Τί να κάνουμε; είχε γίνει η βίβλος της ανήσυχης κι επαναστατικής νεολαίας), καθώς και μερικά ακόμα ιερά τέρατα της ρωσικής λογοτεχνίας όπως ο φίλος του Τουργκένιεφ κι ο Γκρανόφσκι.

Η ιστορία των Δαιμονισμένων εξελίσσεται με επίκεντρο την «αμφιλεγόμενη» προσωπικότητα του μηδενιστή Πιότρ Βερχοβένσκι (Νιετσάγεφ) και την αινιγματική και δαιμονική φιγούρα του Νικολάι Σταβρόγκιν («κακός... προσωπικότητα τραγική, χαρακτήρας που ξεχωρίζει εξαιρετικά με την ιδιομορφία του, αλλά χαρακτήρας ρωσικός... Τον πονάω», δηλώνει ο συγγραφέας, που βαθιά μέσα του κρύβει έναν Σταβρόγκιν – όπως υποστηρίζει στο ομώνυμο εξαιρετικό άρθρο του ο Μπερντιάγεφ). Τις δύο αυτές δαιμονικές φιγούρες πλαισιώνουν ο φιλελεύθερος-ιδεαλιστής και πατέρας του μηδενιστή, ο Στεπάν Τροφίμοβιτς, και οι «ιδεολόγοι» (Σάτοφ, Κυρίλλοφ, Σιγκαλιόφ). Και γύρω από αυτούς, τραγικές φιγούρες οι γυναίκες. Τρεις γυναίκες και ο «απόλυτος», «θανατηφόρος» έρωτάς τους για τον Σταβρόγκιν (για να μην αναφερθούμε στην άνευ όρων λατρεία που του δείχνει η κυριαρχική, αρχόντισσα μητέρα του, ο ανταγωνισμός, η στωικότητα, η περηφάνια, το πάθος των οποίων αποτελούν πλούσιο υλικό για μελέτη του γυναικείου ψυχισμού.


« Η ψυχή έχει σημασία, το πάθος της, η ταραχή της, η εκπληκτική ανάμειξη ομορφιάς και κακίας. Κι αν ξαφνικά οι φωνές μας γίνουν δυνατά γέλια, κι αν μας συνταράξει ο πιο βίαιος λυγμός, τί πιο φυσικό; – δεν χρειάζεται ούτε καν να το αναφέρουμε. […] Οι άνθρωποι είναι ταυτόχρονα κακοί και άγιοι, οι πράξεις τους ταυτόχρονα όμορφες και απεχθείς. Αγαπάμε και μισούμε ταυτόχρονα. Δεν υπάρχει κανένας ακριβής διαχωρισμός καλού και κακού, όπως έχουμε συνηθίσει. Συχνά, εκείνοι για τους οποίους νιώθουμε περισσότερη συμπάθεια είναι οι μεγαλύτεροι εγκληματίες, και οι πιο άθλιοι αμαρτωλοί μας προκαλούν τον πιο δυνατό θαυμασμό και αγάπη ».
VIRGINIA WOOLF,
“The Russian Point of View”, 1925.



ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ :
NIKOLAI YAROSHENKO, Φοιτητής,
λάδι σε καμβά (87 εκ. x 60 εκ.), 1881


ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

Δελτίο Τύπου | Ο ΜΠΙΝΤΕΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ του Μάριου Χάκκα



ΜΑΡΙΟΣ ΧΑΚΚΑΣ

Ο ΜΠΙΝΤΕΣ
ΚΑΙ
ΑΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ


ΕΠΙΜΕΤΡΟ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ


Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2023
Αριθμός σελίδων : 192, Τιμή : 12,00 Ευρώ
ISBN: 978-960-505-622-3


Οι Εκδόσεις Άγρα θα εκδώσουν σταδιακά σε 5 μικρούς τόμους τα βιβλία του Μάριου Χάκκα Ο Μπιντές και άλλες ιστορίες, Ο τυφεκιοφόρος του εχθρού, Το κοινόβιο, Θεατρικά κείμενα και Ποιήματα. Κάθε τόμος θα περιέχει ένα επίμετρο από κάποιον πεζογράφο ή δοκιμιογράφο που έχει ασχοληθεί με το έργο του.


ΤΑ ΣΥΝΤΟΜΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ του Μάριου Χάκκα δυστροπούν στην ταξινόμησή τους εδώ ή εκεί. Δεν είναι εύκολο να τα χαρακτηρίσουμε, έτσι όπως απιστούν ηθελημένα, ενίοτε και καγχαστικά, σε κάθε λογής κανόνες. Είτε ως χαϊκού της πεζογραφίας τα προσεγγίσουμε, πάντως, είτε ως μινιατούρες βαθιά σκεπτόμενων αισθημάτων, θα δούμε να τον εξεικονίζουν σαν πεφταστέρι των μεταπολεμικών γραμμάτων μας. Ένα πεφταστέρι υποχρεωμένο να δαπανά την ύλη του, ψυχή και σώμα, για να ’χει να φωτίζει.

Έγκαιρα εικονοκλάστης ο Μάριος Χάκκας, λογοτεχνικά και πολιτικά, με τον λόγο του να κατακτά την ωριμότητά του πολύ γρήγορα, ενδεχομένως και απρόοπτα, παραμένει επίκαιρος, ακριβώς επειδή υπήρξε έγκαιρος. Είτε από ένστικτο είτε επειδή εκεί τον οδήγησαν τα διαβάσματά του (στη φυλακή, σημειωτέον, ανέκτησε, το κατά δύναμη, τον χαμένο χρόνο, τον ληστεμένο μάλλον, μελετώντας ξένες γλώσσες, την αγγλική, τη γαλλική, την ιταλική και τη ρωσική), εναρμονίστηκε με πρωτοποριακές διεθνείς λογοτεχνικές αναζητήσεις. Και σίγουρα αυτό προϋπέθετε τη σύγκρουσή του και με τα λογοτεχνικά δόγματα της Αριστεράς, όχι μόνο τα πολιτικά. Η αίρεσή του, η εναντιοδοξία του, υπήρξε ριζική και πλήρης. Το κόστος της, ψυχικό και κοινωνικό, δυσκολευόμαστε και να το εικάσουμε. Για να αποκτήσουμε μια κάποια εικόνα του, πρέπει να φέρουμε στον νου μας πόσο κόστισε σε άλλους λογοτέχνες αριστερών καταβολών η σύνταξη και δημοσίευση μιας καθαρής και ξάστερης αιρετικής γλώσσας. Στον Μιχάλη Κατσαρό και τον Άρη Αλεξάνδρου, λόγου χάρη.

Λογοτεχνικούς απογόνους του Καρυωτάκη διακρίνουμε εύκολα – και πολλούς, κάθε βαθμίδας και ύψους. Όχι όμως και του Χάκκα, που με τον Μπιντέ του ειδικά «τράνταξε τους βολεμένους στα πιθάρια των ηρωικών αναμνήσεων», όπως έλεγε ο Στρατής Τσίρκας. Δεν θα μπορούσε να αφήσει απογόνους. Το ύφος του παραμένει αμίμητο, ανεπανάληπτο, επειδή προϋποθέτει διανοητική τόλμη (σχεδόν αυτοδιαλυτική μέσα στη γελοιοποιητική της δριμύτητα) εκδηλωμένη σε πολλά πεδία συγχρόνως, αχώριστα : πολιτικό, ιδεολογικό, φιλολογικό, γλωσσικό, λογοτεχνικό. Επειδή πάντως η αίρεσή του παραμένει ενδοαριστερή ακόμα κι όταν ο ίδιος βρίσκεται πια εκτός των κομματικών ή παραταξιακών τειχών, τη σκυτάλη του μόνο «ομοιοπαθείς» θα μπορούσαν να τη διεκδικήσουν.

«Γκόρπα, Γκόρπα ( Ποιός είναι ; Να πα’ να τον μάθετε ), μόνο εμείς ψυλλιαστήκαμε, μόνο εμείς πήραμε τόσο σοβαρά αυτή την υπόθεση, γι’ αυτό κι όλα τριγύρω πολτός, φρενολογικές κλινικές, από δω προκύπτουν τ’ αναρχούμενα κείμενα, τα γραφτά μας χωρίς κώλο ούτε μύτη. Δεν υπάρχει για μας κοινωνικό ψεύδος είτε γιατί ήρθαμε πολύ νωρίς είτε πολύ αργά, δεν υπάρχει συγγραφικό ψεύδος γιατί διαλυθήκαμε μαζί με τα πράγματα και πού να κάθεσαι τώρα να συνθέτεις;»

«Κι έπειτα, είναι κι αυτή η ματαιοδοξία που συμπεριφέρομαι γκορπικά, μια τελευταία προσπάθεια να υπάρξω κατόπι με τ’ αναιμικά μου γραφτά. Μήπως υπήρξα και πριν να θέλω να υπάρξω μετά ; Κι αν θα υπάρξω, είμαι τώρα πια βέβαιος, δε θα οφείλεται στα γραφτά μου, αλλά στις πράξεις μου, στα κορίτσια που χάιδεψα, στους φίλους που φίλεψα παρηγοριά κι εγκαρτέρηση, για όσο καιρό φυσικά θα υπάρχουν κι αυτοί».

Από το διήγημα «Γκορπισμός» της συλλογής Ο μπιντές.


ΕΞΩΦΥΛΛΟ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΜΑΡΙΟΣ ΧΑΚΚΑΣ γεννήθηκε το 1931 στη Μακρακώμη Φθιώτιδας. Το 1934 ακολουθεί την οικογένεια στην Καισαριανή. Παιδί -έφηβος τη δεκαετία 1940-1949 γνωρίζει την εμπειρία του πολέμου, της Κατοχής, της αντίστασης και του εμφυλίου. Το 1950 τελειώνει το γυμνάσιο, φοιτά στη σχολή Σαμαρειτών-Νοσοκόμων του Ε.Ε.Σ. και βρίσκεται στη Γυάρο, στο στρατόπεδο των πολιτικών κρατουμένων. Το 1951 πετυχαίνει σε εξετάσεις στον ΟΤΕ αλλά δεν προσλαμβάνεται λόγω κοινωνικών φρονημάτων. Αρχίζει σπουδές στο Πάντειο. Ταυτόχρονα, δραστηριοποιείται στα πολιτιστικά της Καισαριανής, ιδρύοντας μαζί με άλλους τη Φιλοπρόοδη Ένωση Νέων (Φ.Ε.Ν.). Στις 30.4.1952 συλλαμβάνεται με τον ν. 509 και καταδικάζεται σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση. Στις 30.4.1958 αποφυλακίζεται· 13.7.1958 στρατεύεται, γ´ κατηγορίας στρατιώτης-μουλαράς στον Έβρο. Το 1960 απολύεται από τον στρατό. Στις 7.1.1961 παντρεύεται τη Μαρίκα Κουζινοπούλου και μετακομίζει στον Βύρωνα. Είναι δρων μέλος της ΕΔΑ και του Ελληνοσοβιετικού Συνδέσμου. Το 1965 δημοσιεύεται το πρώτο του κείμενο «Οι κουφοί» στον Λαϊκό Λόγο του Βασίλη Ρώτα. Το 1969 προσβάλλεται από καρκίνο. Αφαίρεση νεφρού. Το 1971 ταξιδεύει στην Ευρώπη για θεραπεία. Στις 10.6.1972 μπαίνει στο Διαγνωστικό Πειραιά. Πεθαίνει τα ξημερώματα της 5ης Ιουλίου 1972.

Εργογραφία: Όμορφο καλοκαίρι (1965), Τυφεκιοφόρος του εχθρού (1966), Ο μπιντές και άλλες ιστορίες (1970), Το κοινόβιο (1972).

ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΡΙΟ ΧΑΚΚΑ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

Δελτίο Τύπου | ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΙΓΚΡΕ του Georges Simenon



GEORGES SIMENON


ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΙΓΚΡΕ


Μετάφραση: ΑΡΓΥΡΩ ΜΑΚΑΡΩΦ



Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2023
Αριθμός σελίδων : 208 , Τιμή : 12,50 Ευρώ
ISBN: 978-960-505-581-3



ΣΙΜΕΝΟΝ : Διηγηθείτε οποιαδήποτε ιστορία σε κάποιον. Αν δεν την αλλάξετε κάπως, θα τη βρει απίστευτη, πλαστή. Τροποποιήστε τη και θα δείξει πιο αληθοφανής κι από τη φύση της.

ΜΑΙΓΚΡΕ : Τα τελευταία λόγια τα είπε δυνατά, με έμφαση, σαν να επρόκειτο για κάποια συνταρακτική ανακάλυψη.

—Πιο αληθινή κι απ’τή φύση της, όλα εδώ εναπόκεινται. Ε λοιπόν, εγώ σας έκανα πιο αληθινό κι απ’τή φύση σας.

Έμεινα άφωνος. Προς στιγμήν, ο κακόμοιρος επιθεωρητής που ήμουν, ο επιθεωρητής ο « λιγότερο αληθινός από τη φύση του », δεν βρήκε τίποτα να απαντήσει.

Κι εκείνος, με μια πληθώρα κινήσεις και ελαφριά βελγική προφορά, μού αποδείκνυε ότι οι έρευνές μου, έτσι όπως τις είχε αποδώσει, ήταν πιο αποδεκτές –μήπως είπε πιο ακριβείς ;– από αυτές που είχα ζήσει.

ΜΑΙΓΚΡΕ : Όλα αυτά δεν τού τα είπα εκείνο το πρωί. Ντροπαλά, αρκέστηκα να ψελλίσω κοιτάζοντας αλλού : —Ήταν επίσης αναγκαίο να με απλουστεύσετε ;

ΣΤΟ ΙΔΙΟΤΥΠΟ ΑΥΤΟ ΒΙΒΛΙΟ του Σιμενόν, ο ήρωάς του επιθεωρητής Ζυλ Μαιγκρέ μπαίνει σε διάλογο με τον συγγραφέα του, και πολλές φορές τού κάνει αυστηρότατη κριτική για το πώς τον παρουσιάζει. Ο ήρωας των μυθιστορημάτων κατακρίνει τον συγγραφέα του ! Παράλληλα περιγράφει επεισόδια της ζωής του ως επιθεωρητή, που πολύ συχνά είναι λιγότερο θεαματική και πιο κοινότοπη απ’ όσο την παρουσιάζει ο συγγραφέας του.

Ο Σιμενόν βρίσκεται σε μεγάλα κέφια και ταυτόχρονα ξεκλειδώνει τα μυστικά της συγγραφικής του τέχνης, παίζοντας με τον διάσημο ήρωά του. Έχουμε εδώ ένα βιβλίο για τη γραφή και τη διαφοροποίηση τέχνης και πραγματικότητας : ο μυθιστορηματικός χαρακτήρας μιλάει για τον εαυτό του σαν να ήταν αληθινός, ενώ ο πραγματικός συγγραφέας γίνεται χαρακτήρας μυθοπλασίας.

ΣΙΜΕΝΟΝ : Πρέπει το κοινό να σας συνηθίσει, την κορμοστασιά σας, το περπάτημά σας. Μάλλον τώρα βρήκα τη λέξη. Προς στιγμήν, δεν είστε παρά μια σιλουέτα, μια πλάτη, μια πίπα, ένας τρόπος να περπατάτε, να μουρμουρίζετε.

ΜΑΙΓΚΡΕ : Ευχαριστώ.

—Οι λεπτομέρειες θα εμφανιστούν σιγά σιγά, θα δείτε. Δεν ξέρω πόσο καιρό θα πάρει. Σιγά σιγά, θα αρχίσετε να ζείτε μια ζωή πιο ουσιαστική, πιο πολύπλοκη.

—Είναι καθησυχαστικό αυτό.

ΜΑΙΓΚΡΕ : Πόσες φορές μετά την έκδοση ενός βιβλίου του Σιμενόν, οι συνάδελφοί μου δεν με κοίταξαν με χλευαστικό ύφος τη στιγμή που έμπαινα στο γραφείο!
Διάβαζα στα μάτια τους τη σκέψη τους: « Για δες ! Νά κι ο Θεός ! ».


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΖΩΡΖ ΣΙΜΕΝΟΝ, γεννημένος το 1903 στη Λιέγη του Βελγίου, έκανε τα πρώτα επαγγελματικά του βήματα ως ρεπόρτερ σε εφημερίδες και ως συγγραφέας, με ψευδώνυμο, λαϊκών μυθιστορημάτων. Το 1931, γράφοντας για πρώτη φορά με το όνομά του, δημοσίευσε τον Πιέτρ τον Λετονό, με τον οποίο παρουσίασε στους αναγνώστες τον ατάραχο Παριζιάνο αστυνομικό επιθεωρητή Ζυλ Μαιγκρέ, έναν χαρακτήρα που επί τέσσερις δεκαετίες τον αναβίωνε στα μυθιστορήματα και στα διηγήματα που έγραφε, ενώ με το ευρύτερο έργο του εδραίωνε τη φήμη του ως ενός από τους σημαντικούς συγγραφείς του αιώνα.

Παράλληλα, έγραψε πλήθος εξαιρετικών μυθιστορημάτων χωρίς τον Μαιγκρέ, που τα ονόμαζε «romans durs», «σκληρά μυθιστορήματα», στα οποία απέδιδε μεγάλη σημασία στην ψυχολογία και την περιγραφή της κοινωνίας.

Ατρόμητος ταξιδιώτης, με βαθύ ενδιαφέρον για τους ανθρώπους, ο Σιμενόν προσπαθούσε εντός και εκτός σελίδας να κατανοήσει –και όχι να κρίνει– την ανθρώπινη κατάσταση σε όλες τις αποχρώσεις της. Τα βιβλία του είναι από τα πιο πολυδιαβασμένα στον παγκόσμιο κανόνα.

Σκίτσο του Σιμενόν από τη Maria Picasso ©Simenon.tm


ΑΛΛΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΣΙΜΕΝΟΝ ΜΕ ΤΟΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗ ΜΑΙΓΚΡΕ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

    
  

Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου 2023

Δελτίο Τύπου | ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΣ: ΟΤΑΝ Η «ΤΡΕΛΑ» ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ του Δημήτρη Γ. Υφαντή

 
ΔΗΜΗΤΡΗΣ Γ. ΥΦΑΝΤΗΣ

ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΣ
 
ΟΤΑΝ Η «ΤΡΕΛΑ» ΑΠΟΚΤΗΣΕ
ΤΟΠΙΚΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟ


ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
ΕΞ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΣ, ΑΛΑΛΙΑΙ ΚΑΙ ΤΡΟΜΟΙ
ΕΚΤΟΠΙΣΘΕΝΤΩΝ ΕΙΣ ΜΑΚΡΟΝΗΣΟΝ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2023
Αριθμός σελίδων : 496
(με 150 εικόνες εγγράφων και ανέκδοτων φωτογραφιών)
Τιμή : 22,00 Ευρώ
ISBN: 978-960-505-619-3


ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΡΕΥΝΑ-ΜΕΛΕΤΗ εξετάζονται οι συνθήκες στις οποίες εμφανίστηκε και εξελίχθηκε το φαινόμενο της «μακρονησιώτικης τρέλας», κατά την περίοδο που στο νησί «φιλοξενήθηκαν» πολιτικοί εξόριστοι. Χωρίς δραματοποιήσεις ή στερεοτυπικές αντιλήψεις για τις ψυχικές παθήσεις και τους πάσχοντες εξόριστους, αναζητούνται τα χαρακτηριστικά των προσώπων. Ποιοί ήταν οι «τρελοί» της Μακρονήσου, οι προσωπικές τους ιστορίες, η «τρέλα» που τους βασάνισε και η «μετα-αναμορφωτική» τους ζωή. Διερευνώνται ακόμη οι πολιτικές, κοινωνικές, ψυχολογικές, κλινικές συνθήκες που όρισαν την αντιμετώπισή τους, όπως και οι αναπαραστάσεις της «μακρονησιώτικης τρέλας» στην καλλιτεχνική δημιουργία.

Γίνεται μια απόπειρα να λυθεί η «σιωπή» και να τεθεί προς «συζήτηση» το θέμα. Μόνο μέσα από τη νοηματοδότηση της «μακρονησιώτικης τρέλας» και την κατανόησή της μπορεί εντέλει να επέλθει και η κάθαρση. Διαδικασία που μάλλον συνέβη με όλες τις έως τώρα μελέτες που έγιναν για τη Μακρόνησο αλλά και τον Εμφύλιο γενικότερα.

Η διενεργηθείσα έρευνα στηρίχθηκε κατά κύριο λόγο στο σύνολο της υπάρχουσας βιβλιογραφίας για τη Μακρόνησο, στο αρχειακό υλικό του Δημόσιου Ψυχιατρείου στο Δαφνί, στο οποίο εισήχθη μεγάλος αριθμός «τρελών» Μακρονησιωτών, και του Δρομοκαΐτειου. Συμπληρωματικά στοιχεία εντοπίστηκαν στον Τύπο, στα Γενικά Αρχεία του Κράτους και στο μητρώο της Πανελλήνιας Ένωσης Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου.

Η έκδοση περιλαμβάνει επίσης: κατάλογο «τρελών» Μακρονησιωτών, σχετικό δημοσίευμα του ποιητή Γιώργου Μυλωνογιάννη, έως πρόσφατα άγνωστα στοιχεία για τον «ψυχίατρο της Μακρονήσου» Αντώνη Παλαιολόγο και αδημοσίευτο πρωτογενές φωτογραφικό υλικό.

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ Γ. ΥΦΑΝΤΗΣ γεννήθηκε στην Αθήνα. Έκανε τις βασικές σπουδές του (Κοινωνιολογία) στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Σόφιας St. Kliment Ohridski και τη διδακτορική διατριβή του στον Τομέα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου.

Εργάζεται στο χώρο αντιμετώπισης των εξαρτήσεων από το 1987. Είναι επιστημονικά υπεύθυνος του Τμήματος Έρευνας και Εκπαίδευσης της Μονάδας Απεξάρτησης 18ΑΝΩ / Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής. Έχει πολλές ανακοινώσεις σε συνέδρια και δημοσιεύσεις σε επιστημονικά και άλλα περιοδικά.

Από τις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν τα βιβλία του: Τοξικομανία δι’ ηρωίνης – Η χρήση ουσιών στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου (2017) και Αυτός που έσπασε τις βιτρίνες. Γιώργης Ζάρκος: 54 ημέρες εγκλεισμού στο Δημόσιο Ψυχιατρείο Αθηνών (2020).

 

ΑΛΛΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΥΦΑΝΤΗ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ