Δελτίο Τύπου | ΠΟΙΗΜΑΤΑ 2004-2017 του Γιάννη Στίγκα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΙΓΚΑΣ

ΠΟΙΗΜΑΤΑ 2004–2017

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Μάιος 2026

Αριθμός σελίδων : 272, Τιμή : 17,50 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-709-1

Οι Εκδόσεις Άγρα ανακοινώνουν την κυκλοφορία της συγκεντρωτικής έκδοσης των ποιημάτων του Γιάννη Στίγκα, ενός από τους πιο σημαντικούς και επιδραστικούς ποιητές της σύγχρονης γενιάς. Η έκδοση συγκεντρώνει τις έξι ποιητικές συλλογές του από το 2004 έως και το 2017 που χαρτογραφούν μια δημιουργική πορεία δεκατεσσάρων ετών, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εικόνα του ποιητικού του σύμπαντος – μιας αναζήτησης γύρω από την ανθρώπινη ύπαρξη, το τραύμα και τη γλώσσα.

Πρόκειται για το συγκεντρωμένο έργο του ποιητή που προηγήθηκε των βιβλίων Κωμωδία (με τον Νικόλα Ευαντινό - 2021) και το βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών Sonderkommando (2023), τα οποία εκδόθηκαν στις Εκδόσεις Άγρα.

Η ΑΛΗΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ [ 2004 ]

•

Η ΟΡΑΣΗ Θ’ ΑΡΧΙΣΕΙ ΞΑΝΑ [ 2006 ]

•

ΙΣΟΠΑΛΟ ΤΡΑΥΜΑ [ 2009 ]

•

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΠΕΡΙΠΤΕΡΟ [ 2012 ]

•

ΒΛΕΠΩ ΤΟΝ ΚΥΒΟ ΡΟΥΜΠΙΚ ΦΑΓΩΜΕΝΟ [ 2014 ]

•

ΕΞΥΠΕΡΥ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΧΑΝΟΜΑΙ [ 2017 ]

ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ

PIERRE SOULAGES

Γκουάς σε χαρτί, 75,2 x 56,7 εκ., 1977.

Συλλογή C.S.

Στην αρχή, όταν πρωτοδιάβασα τα ποιήματά του, μου φάνηκε ότι με καλούσε να δω τις πληγές. Μετά είδα πως τις αφήνει ανοιχτές, όχι ως ανυπεράσπιστο τραύμα αλλά ως μια κατηγορική-προστακτική συνθήκη που τον αναγκάζει να τις θεραπεύει με λέξεις. Γιατί, σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ποιητές που δείχνουν σχεδόν επιδεικτικά το τραύμα, που βασανίζονται ή εκμηδενίζονται από τη νοσταλγία και κατατρύχονται από τη μεταφορά, ο γιατρός-ποιητής Γιάννης Στίγκας επιτρέπει στην ποίηση, ακόμα και όταν νοσεί, να ξεχνάει την αρρώστια και να αλητεύει.

Τίνα Μανδηλαρά, LIFO, 22.07.2017

Η ποίηση του Στίγκα, είναι, νομίζω, όπως κάθε μεγάλη τέχνη, επικίνδυνη. Μπορεί να μας πάρει από το χέρι και, παρέα με Κύκλωπες, Μέδουσες, Γοργόνες και Σειρήνες, δράκους και δράκουλες, Μονόκερους και Κέρβερους (βλ. Βλέπω τον κύβο Ρούμπικ φαγωμένο), να μας οδηγήσει μέσα από τρελούς, πραγματικούς, φανταστικούς και απειλητικούς δρόμους στα σκοτάδια του δικού μας μυαλού, ώς το τελευταίο δωμάτιο του Μινώταυρου.

Αριστοτέλης Σαΐνης, anagnostis.gr, 25.11.2017

Στην πέμπτη του ποιητική συλλογή, τη συλλογή των αντιστίξεων, ο Γιάννης Στίγκας ανανεώνει τα εμμονικά μοτίβα του αίματος και του βλέμματος, τα οποία εισήγαγε στους τίτλους των δύο πρώτων του βιβλίων Η αλητεία του αίματος του 2004 και Η όραση θ’αρχίσει ξανά του 2006. Από τότε, το αίμα και το βλέμμα διατρέχουν κάθετα την ποίησή του. Το πρώτο μεταγγίζεται στο σώμα των ποιημάτων, το δεύτερο τα προικίζει με μια λοξή ματιά. Ο συνδυασμός τους δημιουργεί μια αμφίδρομη κίνηση, αφού το βλέμμα στρέφεται όλο και πιο βαθιά, ενώ το αίμα γυρεύει διαρκώς να ξεπηδήσει στην επιφάνεια της σελίδας. Βλέμμα και αίμα σχεδιάζουν τους τόπους όπου κατοικεί η λαβωμένη σωματικότητα του ποιήματος.

Χρήστος Αγγελάκος, Bibliothèque, 15.10.2014

 

Η ποίηση του Γιάννη Στίγκα είναι μια ποίηση διαλεκτική, που η παλίντονος αρμονίη της, το θάμβος και το θαύμα, προκύπτει από τον αγώνα ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι, όταν και αν το πρώτο καταφέρνει να νικήσει —άλλωστε «το φως συνδράμει όσο και το σκοτάδι» στην επανεκκίνηση της αληθινής, εξεγερμένης όρασης. [...]

Η παρομοίωση, αυτή η πλάνη των νεφών, σπανίζει. Κυριαρχεί η μεταφορά, ο εσωτερικός ρυθμός, οι μελετημένες παρηχήσεις, οι παράδοξες συνάψεις σε έναν λόγο που κυλάει αβίαστα σαν προσευχή, σαν ξόρκι, σαν ιστορία λαϊκή, σαν εξομολόγηση, ή σκοντάφτει και τρεκλίζει αψύς ή απελπισμένος. [...] Ο λυρισμός του Γιάννη Στίγκα είναι μοντέρνος, προφορικός, πολυφωνικός, διαλεκτικός, διαλογικός, δραστικός, αναγνωρίσιμος από τους πρώτους στίχους. Αξίζει να τα διαβάζει κανείς φωναχτά τα ποιήματά του, είναι γραμμένα για ν’ ακούγονται. Σπασμένη μουσική. Αυθεντική, γεμάτη ένταση ποίηση μιας σκληρής εποχής και του μέλλοντός της.

Τιτίκα Δημητρούλια, Θράκα, τ. 9, Φθινόπωρο 2020

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΙΓΚΑΣ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1977. Έχει εκδώσει οκτώ ποιητικές συλλογές. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε δεκαεννιά γλώσσες και έχουν συμπεριληφθεί σε ανθολογίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η τελευταία του ποιητική συλλογή με τίτλο Sonderkommando τιμήθηκε με το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών. Ζει και εργάζεται ως νευρολόγος στην Αθήνα.

Βιβλία του : Η αλητεία του αίματος, Γαβριηλίδης, 2004, Η όραση θ’ αρχίσει ξανά, Κέδρος, 2006, Ισόπαλο τραύμα, Κέδρος, 2009, Ο δρόμος μέχρι το περίπτερο, Μικρή Άρκτος, 2012, Βλέπω τον κύβο Ρούμπικ φαγωμένο, Μικρή Άρκτος, 2014, Εξυπερύ σημαίνει χάνομαι, Μικρή Άρκτος, 2017, Κωμωδία (μαζί με τον Νικόλα Ευαντινό), Άγρα, 2021, Sonderkommando, Άγρα, 2023.

ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

   

                                                                Α’ ΕΚΔΟΣΗ 2023                                    Β’ ΕΚΔΟΣΗ 2026

Δελτίο Τύπου | ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΑΖΑΣ του Σάββα Μιχαήλ

ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ

ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΑΖΑΣ

ΠΕΝΤΕ ΚΕΙΜΕΝΑ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Μάιος 2026

Αριθμός σελίδων : 104, Τιμή : 13,00 Ευρώ

ISBN : 978-960-505-725-1

ΜΕΤΑ ΤΗ ΓΑΖΑ ΚΑΙ ΤΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ του παλαιστινιακού πληθυσμού της μπροστά στα μάτια της ανθρωπότητας, τίποτα δεν είναι ίδιο στον κόσμο τούτο. Στο αβυσσαλέο χάσμα που άνοιξε το Άουσβιτς στα θεμέλια του ιστορικού κοινωνικού Είναι ρίχνονται τώρα τα παιδιά της Παλαιστίνης, του Λιβάνου, του Ιράν.

Πώς μπορείς να συνευρεθείς και να συνομιλήσεις με τον Άλλο όταν ανάμεσά σας μεσολαβεί και σας χωρίζει μια θάλασσα αίματος ; Κι όμως, άβυσσος άβυσσον επικαλείται. Μια τέτοια επίκληση απευθύνουν μεταξύ τους οι τραγωδίες της Ιστορίας, ακόμα κι όταν δεν το ομολογούν. Το φανερώνουν, με τον τρόπο τους, έργα της τέχνης και του πνεύματος, όπως αυτά για τα οποία μιλάει το παρόν βιβλίο.

Τα Φαντάσματα της Γάζας που πλανιούνται στον κόσμο μας, με τις φωτογραφίες της Φάτμα Χασσόνα στο βιβλίο Τα μάτια της Γάζας και το συνοδό φιλμ της Ιρανής Σεπιντέ Φαρσί Κράτα την ψυχή σου στο χέρι και περπάτα, έρχονται να συναντηθούν με τον Εβραίο της Δρέσδης Victor Klemperer, που καταδιωγμένος, μέσα στη φρίκη της χιτλερικής Γερμανίας και της Σοά, εξιχνιάζει τη Γλώσσα του Τρίτου Ράιχ. Μέσα στην κόλαση της γενοκτονίας, εν σκιά θανάτου, ο Εβραίος σοφός αντιστέκεται, και με το αναντικατάστατο έργο του αποκαλύπτει όσα κρύβει το έρεβος του ναζισμού. Στη βάση όσων φέρνει στο φως, τολμά να καταγγείλει και να προειδοποιήσει προφητικά για τη βάρβαρη κατάληξη του σιωνιστικού σχεδίου.

Από τη σκοπιά ενός Κλέμπερερ μπορούμε να δούμε να συναντιούνται η παλαιστινιακή Τζενίν στο ποίημα της Etel Adnan με τον Sonderkommando του Άουσβιτς στο ποίημα του Γιάννη Στίγκα.

Τέλος, ο αθάνατος και συνάμα ανέφικτος έρωτας του μεγάλου Παλαιστίνιου ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς με την Εβραία «Ρίτα», μια αγάπη που στοιχειώνει τα περισσότερα ποιητικά του έργα, είναι οι νέοι Dialoghi d’Amore των καιρών μας. Αντιμετωπίζουν την ιστορική Καταστροφή με το όραμα της χαμένης αλ-Ανταλούς, όταν Άραβες και Εβραίοι φιλόσοφοι και ποιητές της «αριστοτελικής Αριστεράς» (Ernst Bloch) μοιράζονταν μαζί πολιτισμό και διωγμούς, ανοίγοντας το δρόμο στην Αναγέννηση και στον Giordano Bruno, και παραπέρα στον Spinoza, τον Hegel και τον Marx – στον Κόσμο που Έρχεται.

Η Παλαιστίνια Φάτμα έλεγε στην Ιρανή φίλη της Σεπιντέ πως « κρατάει την ψυχή της στο χέρι και περπατά ». Ακούγεται σαν ηχώ των λόγων του Σιλουανού : « Κρατήσου στην Κόλαση και μην απελπίζεσαι ! »

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

FATMA HASSONA

Από το φωτογραφικό λεύκωμα Τα μάτια της Γάζας,

επιμέλεια Sepideh Farsi, Εκδόσεις Άγρα, 2025.

Για τον συγγραφέα του βιβλίου:

Ο ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ (Σαμπετάι Μπεν. Μάτσας) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε Ιατρική στην Αθήνα και στο Παρίσι. Γυναίκα του είναι η Κατερίνα Μάτσα.

Έχει ενεργό δράση στο χώρο της μαρξιστικής αριστεράς από τα χρόνια της Χούντας.

Πέρα από τα άρθρα του σε εφημερίδες και περιοδικά στην Ελλάδα και διεθνώς, εκδόθηκαν και τα βιβλία του: Περεστρόικα και οικονομία (Εκδόσεις Αλλαγή, 1987, 1988), Επανάσταση κι αντεπανάσταση στην Κίνα (Εκδόσεις Πελεκάνος, 1989), Σολωμός και Χέγκελ (Εκδόσεις Λέων, 1991), Παλινόρθωση ή επανάσταση; (Εκδόσεις Λέων, 1992), Πλους και κατάπλους του «Μεγάλου Ανατολικού» (Εκδόσεις Άγρα, 1995), Μορφές του μεσσιανικού (Εκδόσεις Άγρα, 1999), Ο Τρότσκι ως φιλόσοφος (Εκδόσεις Λέων, 2001), Μορφές της περιπλάνησης (Εκδόσεις Άγρα, 2004 ), Homo Poëticus (Εκδόσεις Άγρα, 2006), Γκόλεμ ή Περί υποκειμένου και άλλων φαντασμάτων (Εκδόσεις Άγρα, 2010), Η φρίκη μιας παρωδίας – Τρεις ομιλίες για τη «Χρυσή Αυγή» (Εκδόσεις Άγρα, 2013), Musica ex nihilo (Εκδόσεις Άγρα, 2013), Homo Liber (Εκδόσεις Άγρα, 2016 ), Αντι-Γόνη, Αντι-Θεός, Αντι-Τύραννος (Εκδόσεις Άγρα, 2020).

Έχει μεταφράσει για τις Εκδόσεις Άγρα βιβλία των Tariq Ali, Edward Said, Alain Badiou, Marx και Engels, Noam Chomsky, Yitzhak Laor.

ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

   

Δελτίο Τύπου | ΡΑΤΣΑ ΥΨΙΚΑΜΙΝΟΥ : Ο ΕΚΤΩΡ ΚΑΚΝΑΒΑΤΟΣ ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ & ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΕΚΤΩΡ ΚΑΚΝΑΒΑΤΟΣ

ΡΑΤΣΑ ΥΨΙΚΑΜΙΝΟΥ

Ο ΕΚΤΩΡ ΚΑΚΝΑΒΑΤΟΣ ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

ΚΑΙ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΑΝΘΟΛΟΓΗΣΗ – ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΑΝΙΗΛ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Μάιος 2026

Αριθμός σελίδων : 400, Τιμή : 21,50 Ευρώ

ISBN : 978-960-505-654-4

Ο παρών τόμος, με επιλεγμένα δοκιμιακά του κείμενα, θεωρητικά και κριτικά, ευελπιστεί να επανασυστήσει το λόγο του Έκτορα Κακναβάτου στο χώρο της νεοελληνικής γραμματείας. Διαβάζοντας σήμερα, από την απόσταση των χρόνων και με τη γνώση της εξέλιξης των πραγμάτων, τα κείμενά του, δεν μπορεί να μη σταθεί κανείς στην ευστοχία των παρατηρήσεών του, την ευθυκρισία του για σειρά ζητημάτων, την πολυδιάστατη οπτική του· δεν μπορεί να μην εστιάσει στο θάρρος και στην τόλμη των διατυπώσεών του, στον ιδιαίτερο, προσωπικό του τρόπο έκφρασης. Έναν τρόπο έκφρασης που συνδυάζει τον κριτικό ή και επιστημονικό λόγο με την ποιητική ενόραση. Γιατί ο λόγος του Κακναβάτου, η γλώσσα του, η φωνή του, ποιητική ή δοκιμιακή, θεωρητική ή κριτική, προσωπική, κοινωνική ή πολιτική, θα πρέπει να λογιστεί ως ενιαία, μια φωνή ράτσα υψικαμίνου.

Ο Έκτωρ Κακναβάτος (ψευδώνυμο του Γιώργου Κοντογεώργη - 1920-2010) υπήρξε ένας από τους κορυφαίους εκπροσώπους του ελληνικού υπερρεαλισμού της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Γεννήθηκε στον Πειραιά και σπούδασε Μαθηματικά, μια επιστήμη που επηρέασε βαθιά τη δομή και τη θεματολογία του έργου του. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής συμμετείχε ενεργά στην Εθνική Αντίσταση, ενώ η πρώτη του ποιητική εμφάνιση έγινε το 1943 με τη συλλογή Fuga.

Το έργο του χαρακτηρίζεται από μια μοναδική σύζευξη της επιστημονικής ορολογίας με την ελεύθερη υπερρεαλιστική έκφραση, δημιουργώντας έναν λόγο πυκνό, εκρηκτικό και γλωσσικά ανατρεπτικό. Θεωρείται ο πνευματικός επίγονος του Ανδρέα Εμπειρίκου και του Νίκου Εγγονόπουλου, έχοντας όμως διαμορφώσει ένα εντελώς προσωπικό ιδίωμα. Το 1983 τιμήθηκε με το Β' Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή In Perpetuum.

Το παρόν βιβλίο, έπειτα από την εισαγωγή του Χρήστου Δανιήλ, αρθρώνεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο, με τίτλο « Ο Κακναβάτος σε πρώτο πρόσωπο », παρουσιάζονται απαντήσεις που έχει δώσει ο Κακναβάτος σε διάφορες συνεντεύξεις του σε περιοδικά, εφημερίδες, ραδιόφωνο και τηλεόραση. Επιλέχθηκε να μην παρατεθούν αυτούσιες οι συνεντεύξεις, αλλά να συντεθεί ένα συνεχές κείμενο από τις απαντήσεις του, ένα συνεχές κείμενο όπου ο λόγος δίνεται αποκλειστικά στον Κακναβάτο, ο οποίος μιλά για τη ζωή, το έργο του και τοποθετείται πάνω σε ζητήματα σχετικά με την τέχνη, τις θεωρητικές του αναζητήσεις, τον υπερρεαλισμό, την ποίηση, καθώς και για άλλους ποιητές. Το πρώτο μέρος, εκτός των βασικών πληροφοριών που παρέχει, μπορεί να λειτουργήσει εισαγωγικά για το δεύτερο και βασικότερο μέρος, καθώς σε πολλές από τις απαντήσεις του ο Κακναβάτος θίγει ζητήματα που εκτενώς αναπτύσσονται στα θεωρητικά ή κριτικά του κείμενα, ενώ κάποιες φορές παραπέμπει κι απευθείας σε αυτά.

Το δεύτερο μέρος περιέχει τα γραπτά του Κακναβάτου. Και αυτή η ενότητα χωρίζεται σε δύο επιμέρους : στην πρώτη παρουσιάζονται τα θεωρητικά και δοκιμιακά του κείμενα (για τον Υπερρεαλισμό, το δημοτικό τραγούδι κ.ά.), τα περισσότερα διαβασμένα με τη μορφή εισηγήσεων σε συνέδρια και εκδηλώσεις όπου είχε προσκληθεί ως ομιλητής, ομαδοποιημένα ως προς τη θεματική τους· στη δεύτερη οι μελέτες του και τα κριτικά του κείμενα για άλλους δημιουργούς, Έλληνες και μη (Ανδρέα Εμπειρίκο, Νίκο Εγγονόπουλο, Γιώργο Λίκο, Οδυσσέα Ελύτη, Μελισσάνθη, Δημήτρη Γέρο, Νάνο Βαλαωρίτη, Μιχάλη Κατσαρό, Νίκο Καρούζο, Λόρκα, Allen Ginsberg κ.ά). Στο τέλος, γίνεται μια προσπάθεια συστηματικής καταγραφής και σύνθεσης της συνολικής εργογραφίας του Έκτορα Κακναβάτου, η οποία απουσίαζε έως σήμερα από τη βιβλιογραφία.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΕΡΟΣ

Για τον επιμελητή του τόμου:

Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΑΝΙHΛ είναι διδάκτωρ νεοελληνικής φιλολογίας. Διδάσκει στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Από τις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν σε δική του επιμέλεια τα βιβλία : Όλα δεν τα ’χω πει… Η «Αντίστροφη αφιέρωση» της Μάτσης Χατζηλαζάρου, Άγρα 2022· Ο μαθητευόμενος εφοπλιστής και παλαίμαχος intellectual και πολλά υποσχόμενος ποιητής, ανθυπολοχαγός εν εφεδρεία, πολεμιστής Κρήτης και πάντα δικός σου φίλος Ανδρέας Καμπάς (1919-1965), επιμέλεια, εργοβιογραφία, ανθολόγηση Χ. Δανιήλ, Άγρα 2016 (Βραβείο « Εμμανουήλ Ροΐδου» Ακαδημίας Αθηνών)· Μάτση Χατζηλαζάρου, Γράμματα από το Παρίσι στον Ανδρέα Εμπειρίκο (1946-1947) εισαγωγή, υπομνηματισμός, επιμέλεια Χ. Δανιήλ, Άγρα 2013 (Βραβείο δοκιμίου Public Book Awards).

Ετοιμάζεται επίσης το Αναζητώντας ταυτότητα. Δρόμοι του μοντερνισμού : Το περιοδικό Τετράδιο (1945, 1947), το οποίο συνέγραψαν με τον Βαγγέλη Καραμανωλάκη, Άγρα (υπό έκδοση).

Άλλα βιβλία του : Χρήστος Μπράβος, Βραχνός Προφήτης, Ποιήματα και Κριτικά κείμενα (1981-1987), Επίμετρο, εργοβιογραφία Χ. Δανιήλ, Μελάνι, 2018· … Ιούς, Μανιούς, ίσως και Aqua Marina, Μάτση Χατζηλαζάρου, Η πρώτη Ελληνίδα υπερρεαλίστρια, Τόπος, 2011· Ξαναδιαβάζοντας τον Νίκο Καββαδία. Ποιητική και πρόσληψη, Οδός Πανός, 2010· Γιώργος Λίκος, μια παρουσίαση από τον Χρήστο Δανιήλ, Γαβριηλίδης 2005· Γυάλινα και μαλαματένια… Τα Γιάννενα στη νεοελληνική πεζογραφία (Ανθολογία κειμένων 1898-1997), εισαγωγή, ανθολόγηση, επιμέλεια Χ. Δανιήλ, Ιερά Μητρόπολις Ιωαννίνων, Ίδρυμα Κων/νου Κατσάρη, 1997.

ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΕΚΤΟΡΑ ΚΑΚΝΑΒΑΤΟΥ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

      

    

   

 

Δελτίο Τύπου | ΕΙΚΟΣΙ του Παντελή Μπουκάλα

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ

ΕΙΚΟΣΙ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ, Μάιος 2026

Αριθμός σελίδων : 80, Τιμή : 12,00 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-720-6

Κι έρχεται η στιγμή
και το μαθαίνεις
πως έχει
και η αδειοσύνη
παραθετικά.

 

Είκοσι αριθμημένα ποιήματα, τρία ανάριθμα, ένα εισαγωγικό τρίστιχο και ένα καταληκτικό κομμάτι των δεκατριών στίχων απαρτίζουν το Είκοσι, τη νέα ποιητική συλλογή του Παντελή Μπουκάλα. Πρόκειται για τα τεκμήρια ενός πολέμου από εκείνους που όντως δεν τους μέλλεται να τελειώσουν ποτέ: του πολέμου με μια μαύρη τρύπα που δεν είναι μέσα σου αλλά σε περιέχει ολόκληρο. Κάθε τεκμήριο δοκιμάζει τη δική του εκδοχή φωνής, από τις πολλές που έχει να σου προσφέρει η ελληνική ποίηση, σαν μιας κάποιας ισχύος όπλα για να ξεγελάσεις τον Αγέλαστο και να μιλήσεις το πένθος, το πιο βαρύ απ’ όσα έχουν γραφτεί του ανθρώπου: το πένθος του γονιού για το παιδί του. Να τρέψεις σε λόγο την αδειοσύνη, μολονότι νιώθεις πια τις λέξεις απελπιστικά αδύναμες, σχεδόν άδικες μπροστά στο μέγα γεγονός που καλούνται να συλλαβίσουν.

Για να επιστρέψεις από τον άναυδο πόνο, την παραιτημένη σιωπή, ή από τον τρόπο του ουρλιαχτού στον συνταγμένο κόσμο θα δοκιμάσεις και θα δοκιμαστείς σε όλες τις φωνές. Στη φωνή της αφήγησης, που εκτείνει το πεδίο της μνήμης ανακαλώντας θραυσμένες αλληλουχίες στιγμών και επιχειρώντας με την ιστόρηση να συγκρατήσει θερμό ό,τι απειλείται από τον παγετώνα της απώλειας. Στη φωνή της συμπύκνωσης, που διατηρεί μόνο έναν πυρήνα γυμνών λέξεων. Στην έμμετρη φωνή και στη φωνή του ελευθερωμένου στίχου. Στη φωνή της επιτάφιας ποίησης και του δημοτικού μοιρολογιού αλλά και στη φωνή της απαντοχής, της μη παραίτησης, της μη καταβύθισης, έτσι όπως τη συνοψίζει το παράγγελμα του ποντιακού τραγουδιού: «Βάσταξον, καρδιά, βάσταξον, αν θελτς και αν ’κί θέλεις».

Αλλ’ όσο βαστιέσαι απ’ το κλαδάκι που σου προσφέρει ο στίχος του Πόντου, η λερναία πίκρα μέσα σου σε κόβει στα δυο, μοιρολογώντας με τον τρόπο του ριζίτικου τραγουδιού για τον άγουρο που «νιότη δεν εχάρη», γιατί τον πρόλαβε -στα ωραία είκοσί του- ο «σκληροκάρδης», με την μπαμπεσιά που δίκαια του αποδίδει η δημοτική μας ποίηση: «Χριστέ, και να ’τον παρεμπρός, και να ’τον παραπίσω».

Αυτό το ψυχοφάγο «αν», το μάταιο «μακάρι», απευθυνόμενο σε θεότητες άφαντες ή αδιάφορες, τσακίζει και κόκαλα που πίστεψαν αναίτια πως ανήκουν στα γερά. Σε μια τριχούλα ακροβατεί ο βίος των βροτών. Σε μια τριχούλα που κόβει βιαιότατα κι απότομα τον κόσμο και τον χρόνο στα δύο, στον φαρμακωμένο ενεστώτα και στον αδυσώπητο αόριστο, στο εδώ και στο εκεί. Ναι. Μάλλον δεν λάθεψαν οι γνωστικοί αρχαίοι που μια από τις μυθολογικές τους αφηγήσεις για τη χαμένη αθανασία τη συνάρτησαν με μια τρίχα στην κεφαλή του Πτερέλαου, βασιλιά των Ταφίων· εύκολο ήταν να κοπεί, πάντα με μπαμπεσιά, εύκολο να γυρίσει ο άνθρωπος στη θνητότητά του. Μόνη αθανασία του, η μνήμη.

ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗΣ, 2011

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ γεννήθηκε το 1957 στο Λεσίνι του Μεσολογγίου. Αποφοίτησε από την Οδοντιατρική Σχολή Αθηνών. Την τριετία 1987-1990 είχε την επιμέλεια βιβλιοκριτικής σελίδας στην εφημερίδα Η Πρώτη. Από τον Δεκέμβριο του 1990 και για τα επόμενα είκοσι χρόνια επιμελούνταν την ανά Τρίτη σελίδα του βιβλίου στην Καθημερινή, στην οποία και αρθρογραφεί.

Είναι διορθωτής και επιμελητής εκδόσεων.

Υπήρξε μόνιμος συνεργάτης του Πολίτη από το 1978 και έως την παύση της έκδοσής του. Άρθρα και μεταφράσεις του έχουν δημοσιευτεί και στα περιοδικά Η Λέξη, Το Δέντρο, Νέο Επίπεδο, Τεχνοπαίγνιο, Γαλέρα, The Book’s Journal, Ποιητική, Χάρτης κ.α.

Από το 1980 έχει εκδώσει τα βιβλία ποίησης Αλγόρυθμος, Η εκδρομή της ευδοκίας, Ο μέσα πάνθηρας, Σήματα λυγρά, Ο μάντης, Οπόταν πλάτανος, Ρήματα (Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2010), Μηλιά μου αμίλητη και Τρείς επὶ τρία: Εννιά ποιήματα για τον Χαλεπά, τον Θεόφιλο και τον Παπαδιαμάντη. Επίσης, έναν τόμο βιβλιοκριτικών με τίτλο Ενδεχομένως – Στάσεις στην ελληνική και ξένη τέχνη του λόγου, δύο τόμους υπό τον τίτλο Υποθέσεις, με τις επιφυλλίδες του στην Καθημερινή της Κυριακής, το θεατρικό Το μάγουλο της Παναγίας: Αυτοβιογραφική εικασία του Γεωργίου Καραϊσκάκη, το πεζογράφημα Ο Χριστός στα χιόνια. Εφτά νύχτες στον κόσμο του Αντρέι Ταρκόφσκι, και τους τέσσερις πρώτους τόμους της σειράς «Πιάνω γραφή να γράψω…: Δοκίμια για το δημοτικό τραγού­δι»: 1) Όταν το ρήμα γίνεται όνομα: Η αγαπώ και το σφρίγος της ποιητικής γλώσσας των δημοτικών (Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου 2017). 2) Το αίμα της αγάπης: Ο πόθος και ο φόνος στη δημοτική ποίηση. 3) Κόκκιν’ αχείλι εφίλησα: Το ταξίδι του φιλιού και ο έρωτας σαν υπερβολή. Και 4) Ο έρως και το έθνος: Οι φυλές, οι θρησκείες και η δημοτική ποίηση της αγάπης. Έλληνες, Βλάχοι, Μαύροι, Αρβανίτες, Τούρκοι (τομ. Α΄). Όλα τα βιβλία του εκδίδονται από την «Άγρα».

Έχει μεταφράσει τον Επιτάφιο Αδώνιδος του Βίωνος του Σμυρναίου, τα ποιήματα του τόμου Επιτάφιος λόγος : Αρχαία ελληνικά επιτύμβια επιγράμματα και τα Συμποτικά επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας. Έχει επίσης μεταφράσει τα ποιήματα της Σαπφώς για την παράσταση Σαπφώ καταστερωμένη, ένα μουσικό αστροφυσικό ταξίδι (Λόφος Νυμφών, 2023), τον Αγαμέμνονα του Αισχύλου (ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, 2005), τους Αχαρνείς του Αριστοφάνη (Εθνικό Θέατρο, 2005), τις Τρωάδες (Θέατρο του Νέου Κόσμου, 2010), τον Κύκλωπα του Ευριπίδη και το ομότιτλο ειδύλλιο του Θεόκριτου (Φεστιβὰλ Αθηνών Επιδαύρου, 2017), τις Θεσμοφοριάζουσες (Φεστιβὰλ Αθηνών Επιδαύρου, 2018), την Ιφιγένεια εν Αυλίδι του Ευριπίδη (ΚΘΒΕ, 2019, και Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, 2024) και την Ελένη επίσης του Ευριπίδη (ΚΘΒΕ, 2021 καὶ 2022).

Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα ιταλικά (σε αφιέρωμα του περιοδικού Poesia του Μιλάνου, Νοέμβριος 2014), στα πολωνικά (η μετάφραση των Ρημάτων εκδόθηκε στο Γκντανσκ το 2014), τα αγγλικά, τα αλβανικά, τα αραβικά, τα ισπανικά (Pantelis Bukalas, En el exilio de la lengua, μετάφραση José Antonio Moreno Jurado, 2023), τα καταλανικά (στον τόμο La búsqueda del Sur, Βαρκελώνη, 2016), τα γαλλικά (στον τόμο Poètes grecs du 21e siècle, Παρίσι, 2017, και στο βιβλίο Pandelis Boukàlas, Phrases et autres recueils, μετάφρα­ση Michel Volkovitch, 2023) και τα ρωσικά.

Το 2014, στο πλαίσιο της σειράς « Έλληνες ποιητές» της Καθημερινής, είχε την εκδοτική ευθύνη για τους τόμους με το έργο του Κ. Π. Καβάφη, του Γιώργου Σεφέρη, του Μανόλη Αναγνωστάκη, του Ανδρέα Εμπειρίκου και του Νίκου Εγγoνόπουλου (εισαγωγή και ανθολόγηση).

Έχει τιμηθεί με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων των Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων 2024.

Φωτογραφία συγγραφέα: ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

Δελτίο Τύπου | Ο ΚΡΟΚΟΔΕΙΛΟΣ του Αλέξη Ακριθάκη

ΑΛΕΞΗΣ ΑΚΡΙΘΑΚΗΣ

Ο ΚΡΟΚΟΔΕΙΛΟΣ

Εκδόσεις Άγρα, Απρίλιος 2026

α’ έκδοση Άγρας 1990

Σελίδες: 16, Τιμή: 9,00 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-721-3

Οι Εκδόσεις Άγρα ανακοινώνουν με ιδιαίτερη χαρά την επανακυκλοφορία του «βιβλίου-έργου» του Αλέξη Ακριθάκη Ο Κροκόδειλος.

Μετά την κυκλοφορία των εκδόσεων Γράφοντας τη ζωγραφική – Ημερολόγια 1960-1990 και Αλέξης Ακριθάκης - Μια γραμμή κύμα, η επανέκδοση του τομιδίου έρχεται να συμπληρώσει τη σπουδή στο έργο ενός από τους πιο αναγνωρίσιμους και σημαντικούς Έλληνες εικαστικούς του 20ού αιώνα.

Στο έργο του Ακριθάκη, ιστορίες που ξεκινούν απ' τις σελίδες των τετραδίων, σημειωματάριων και ημερολογίων του μεταφέρονται στο χαρτί, τον καμβά, τον «μικρό τύπο» και το βιβλίο. Η εμπλοκή του καλλιτέχνη στο μέτωπο των εκδόσεων είναι συνειδητή κι εξακολουθητική: οι Τρεις Ιστορίες (Πολύπλανο, 1975), Ο Τοξάκιας (Αμοργός, 1980) και Ο Κροκόδειλος (Άγρα, 1990), συνοδεύονται από artist’s books, εκτός εμπορίου χειροποίητα «βιβλία» προοριζόμενα συχνά για 3-5 φίλους του κάθε φορά, και από δεκάδες εικονογραφήσεις και συμμετοχές σε τεύχη μερικών από τα σημαντικότερα περιοδικά λόγου και τέχνης της χώρας. Η οικειοποίηση της φόρμας της «ιστορίας» και η εκδοτική δραστηριότητα συγκροτούν ένα αξιοσημείωτο κομμάτι της εικαστικής πρακτικής και πορείας του.

Η επανακυκλοφορία αυτού του μικρού «μουσείου τσέπης» συμπίπτει με τη μεγάλη αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στον καλλιτέχνη που παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη, προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να αποκτήσει ένα δείγμα μιας αυτόνομης εκδοτικής δημιουργίας του Ακριθάκη.

Ο Κροκόδειλος δεν είναι ένα συνηθισμένο βιβλίο, αλλά ένα αυτοτελές εικαστικό ταξίδι.

Μια δεκασέλιδη ιστορία μόνο σε εικόνες προς αποκρυπτογράφηση. Σχέδια με μαύρο μελάνι αφηγούνται το ταξίδι και τις συναντήσεις του κροκόδειλου: ένα λεωφορείο, ο ήλιος, ένας κάκτος, ένα καράβι, μια χελώνα, τα άστρα, ένα πουλί, μια ατμομηχανή… Πού τρέχει ο κροκόδειλος;

Μέσα από την καθαρότητα της γραμμής και το αναγνωρίσιμο ιδίωμα του Ακριθάκη, ο αναγνώστης καλείται να ακολουθήσει την περιπλάνηση ενός μοναχικού ήρωα σε έναν κόσμο γεμάτο σύμβολα, φαντασία και ελευθερία. Το έργο αποτυπώνει την ουσία της τέχνης του: την αέναη κίνηση, το ταξίδι και την αφήγηση που δεν χρειάζεται λέξεις.

ΕΠΙΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

   

Δελτίο Τύπου | «ΚΙ OΛΑ ΤA ΚΑΚA ΣΚΟΡΠA...» της Τζένης Μαστοράκη

ΤΖΕΝΗ ΜΑΣΤΟΡΑΚΗ

«ΚΙ OΛΑ ΤA ΚΑΚA ΣΚΟΡΠA...»

Τί σκέφτομαι και τί φοβάμαι

πριν να κοιμηθώ,

αφού κανένας δε σταυρώνει πια

το μαξιλάρι μου

ΕΠΙΜΕΤΡΟ : ΔΙΟΝYΣΗΣ ΚΑΨΑΛΗΣ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Απρίλιος 2026

Αριθμός σελίδων : 48, Τιμή : 9,50 Ευρώ

ISBN : 978-960-505-717-6

Κυκλοφορεί από την «Άγρα» ένα σπουδαίο ξεχασμένο έργο του 2001 της ποιήτριας Τζένης Μαστοράκη, που προστίθεται στα τέσσερα βιβλία της που δημοσίευσε εν ζωή. Το έργο είχε πρωτοδημοσιευτεί το 2002 από τον Γιώργο Κορδομενίδη στο περιοδικό Εντευκτήριο της Θεσσαλονίκης.

Όπως όλη η σπουδαία ποίηση, έθαλλε και η δική της: χωρίς ίχνος ιδεολογική αδιακρισία και κατεβαίνοντας ακόμη πιο βαθιά μέσα στον άνθρωπο, ξαναπλασμένον τώρα ολόκληρο από το αμύθητο μισό του. Για μένα ( αλλά δεν πιστεύω πως ισχύει μόνο για μένα ), η Τζένη Μαστοράκη είναι η καλύτερη ποιήτρια της νεότερης Ελλάδας. – Δ.Κ.

KAI ΤO ΚΑΚΟ; Όταν κανένας δε σταυρώνει πια το μαξιλάρι σου και δεν υπάρχει ποιός θα σε φυλάξει. Το κακό δεν είναι έννοια, δεν είναι καν ιδέα, αλλά πράγμα, φόβος ακατέργαστος, που αναδύεται από τα βαθύτερα κοιτάσματα του ύπνου και της στέρησης και σέρνεται μέσα στα όνειρα, εκεί όπου έννοια και πράγμα δεν ξεχωρίζουν ακόμα. Εκεί πάλι βρίσκονται, αν σκύψεις να τα δεις και τα πιάσεις από χάμω, λόγια ξόρκια από παμπάλαιες διαθήκες, ψίχουλα και πετραδάκια που τ’ άφησαν πίσω τους όσοι πλανήθηκαν στο σκοτεινό δάσος και χάθηκαν στη νύχτα της ψυχής, σκόρπιες ψηφίδες μύθων. Μυθοποιός λοιπόν και ελευθερώτρια παγιδευμένων φαντασμάτων, νυχτερινή και φεγγαροντυμένη· μυθοποιός που άλλον τέτοιο ή άλλην τέτοια δεν έχουμε στην ελληνική ποίηση. Μυθοποιός, γιατί μονάχα ο μύθος μπορεί να πλαισιώσει το κακό, να το μιλήσει και να το σκορπίσει στον άνεμο. Όταν το κακό δεν χωράει σε μύθους, τότε νικά, τότε σε κατακυριεύει.

Ποιά έγκατα, ποιά βίωση βαθύτερη του φόβου, και ο λόγος πάντα άπεφθος ; Ο ρυθμός, ο ανεύρετος ρυθμός του κόσμου, αυτός φυλάγει απ’ το κακό αφού κανένας δε σταυρώνει πια το μαξιλάρι σου. Ο ρυθμός είναι το ξόρκι για όσα δεν εξαγοράζονται, το κέρμα που κρατάς σφιχτά στα δόντια για να φτάσεις στον βυθό, εκεί όπου μόνο οι τολμηροί αυτοδύτες κατεβαίνουν ασυνόδευτοι, κι ύστερα πάλι ν’ ανεβείς, αν είσαι από τους τυχερούς. Και ρυθμός είναι η ανθρώπινη ανάσα, ο μιλημένος μύθος, ο άλλος τρόπος ν’ αναπνέουμε που μας τον μάθαιναν τα ποιήματα, σχεδόν μια ευεργεσία. Αλλά οι ποιητές εκείνον τον καιρό ήταν αθάνατοι.

– ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΑΨΑΛΗΣ, από το Επίμετρο της έκδοσης

ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ

HENRY FUSELI

Ο εφιάλτης (περ. 1781). Detroit Institute of Arts

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Η ΤΖΕΝΗ ΜΑΣΤΟΡΑΚΗ (1949-2024) ήταν ποιήτρια (της λεγόμενης γενιάς του ’70) και μεταφράστρια. Γεννήθηκε και έζησε στην Αθήνα. Εξέδωσε τέσσερις ποιητικές συλλογές (Διόδια, 1972, Το σόι, 1978, Ιστορίες για τα βαθιά, 1983, Μ’ ένα στεφάνι φως, 1989 ). Παράλληλα μετέφρασε έργα σημαντικών συγγραφέων της παγκόσμιας λογοτεχνίας, μεταξύ άλλων των J.D. Salinger, Elias Canetti, Heinrich Böll και C.S. Lewis. Το έργο της έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΖΕΝΗΣ ΜΑΣΤΟΡΑΚΗ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

       

Δελτίο Τύπου | ΕΚΑΤΗ του Pierre Jean Jouve

PIERRE JEAN JOUVE

ΕΚΑΤΗ

Μετάφραση: ΣΟΦΙΑ ΛΕΩΝΙΔΗ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Απρίλιος 2026

Αριθμός σελίδων : 224, Τιμή : 16,50 Ευρώ

ISBN : 978-960-505-435-9

Η Κατρίν χάνει τον μοναδικό της έρωτα...
Η Κατρίν ταπεινώθηκε με τη Φελίσιτας...
Η Φελίσιτας θέλει να σκοτώσει τον Πιέρ... Ο Γκουίντο σοκαρίστηκε...
Η Φελίσιτας μισεί την Κατρίν...
Η Κατρίν χάνει τον μοναδικό της έρωτα. Μίσος, ήττα και θάνατος.

Η ΕΚΑΤΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ από το δίπτυχο : Εκάτη και Ουαγκαντού – Περιπέτεια της Κατρίν Κρασά. Ο Ζουβ αφηγείται την ιστορία σε πρώτο πρόσωπο, ως γυναίκα και ως Εκάτη, την ουράνια θεά που ανοίγει την πύλη του ασυνειδήτου και του Άδη.

Μια σταρ του σινεμά αναζητά τη μοίρα της στους κοσμικούς χώρους της διανόησης, της τέχνης και του φεμινιστικού κύματος της δεκαετίας του 1920 στην Ευρώπη, μέσα από πολλαπλές ερωτικές περιπέτειες, είτε πρόκειται για τον άντρα σύντροφο ζωής είτε με μια γυναίκα είτε για την περιπέτεια μιας νύχτας. Οι γυναίκες προβάλλουν την ελευθερία τους και οι άνδρες ομολογούν τις αδυναμίες τους. Η πρωταγωνίστρια βρίσκει τον μεγάλο της έρωτα στο πρόσωπο του Πιέρ Ιντεμινί. Τον χάνει σ’ ένα κοσμικό κοκτέιλ και τον ξαναβρίσκει στη Βιέννη, στον κύκλο μιας παθιασμένης αριστοκράτισσας, της Φάννυ Φελίσιτας.

Οι δυναμικές και ταυτόχρονα ευάλωτες γυναίκες και οι άνδρες που πρωταγωνιστούν στις σελίδες του θυμίζουν ταινίες του βωβού κινηματογράφου με την Γκρέτα Γκάρμπο. Υπάρχει κάτι το μοιραίο στη ζωή τους, όπως υποδηλώνεται άλλωστε από τα αρχικά του ονόματος μιάς εξ αυτών, της Φάννυ Φελίσιτας (femme fatale). Ωστόσο, ο τίτλος Εκάτη μας παραπέμπει στην κόλαση ή στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, στην ταλάντευση των συναισθημάτων και στις ενορμήσεις της ζωής και του θανάτου.

ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ

ANDRÉ ÉDOUARD MARTY

Με σκέφτεται ; – 1921.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΠΙΕΡ ΖΑΝ ΖΟΥΒ, Γάλλος ποιητής, μυθιστοριογράφος, μεταφραστής και κριτικός, γεννήθηκε στο Αρράς της Γαλλίας στις 11 Νοεμβρίου 1887 και πέθανε στο Παρίσι στις 8 Ιανουαρίου 1976. Η ζωή και το έργο του χαρακτηρίζονται από ρωγμές και συνεχείς αναζητήσεις.

Πριν από το 1914 ήταν ένας από τους συγγραφείς του ουμανισμού. Κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο έγινε ενεργό μέλος του κινήματος για την ειρήνη. Εκείνη την περίοδο υπάρχουν στα έργα του σαφείς επιρροές και αναφορές θρησκευτικού και μυστικιστικού χαρακτήρα.

Από το 1921 συντελείται μια καθοριστική τομή στη ζωή και στο έργο του, χάρη στη συνάντησή του με τη δεύτερη σύζυγό του Blanche Reverchon, μεταφράστρια ήδη από το 1923 του Ζίγκμουντ Φρόυντ και φίλη της Μαρίας Βοναπάρτη και του Ζακ Λακάν. Μέσα από την ανακάλυψη στην ψυχανάλυση ενός νέου ορίζοντα, ο Ζουβ καθίσταται ένας από τους πρώτους συγγραφείς που αναδεικνύουν, ήδη από τα μέσα του 1920, τη σημασία του ασυνειδήτου στην καλλιτεχνική δημιουργία. Στα έργα αυτής της περιόδου περιλαμβάνονται τα : Les Noces (1925-1931), Sueur de sang (1933-1935), Matière céleste (1937), Le Monde désert (1927), Hécate (1928), Vagadu (1931), La Scène capitale (1935), όπως και το Paulina 1880, που κυκλοφόρησε το 1952.

Από το 1938 και κατά τη διάρκεια της φυγής του στην Ελβετία συνέβαλε σημαντικά στην αντίσταση διανοουμένων εναντίον του ναζισμού (π.χ. με τα ποιήματά του La Vierge de Paris και Gloire).

Υπήρξε στενός φίλος πολλών καλλιτεχνών και συγγραφέων όπως των Stefan Zweig, Joë Bousquet, Jean Paulhan, Henry Bauchau, Romain Rolland, και αργότερα του Jean Starobinski, ζωγράφων όπως των André Masson, Balthus, Joseph Sima, φιλοσόφων, όπως του Jean Wahl, των ψυχαναλυτών Jacques Lacan, Laforgue κ.α., και μουσικών όπως του Michel Fano. Έγραψε σημαντικά κείμενα για τη μουσική (π.χ. για τον Ντον Τζοβάννι του Μότσαρτ ), καθώς η μουσική από πολύ νωρίς αποτέλεσε πολύ σημαντική πτυχή στη ζωή του, αλλά έγραψε και για την τέχνη και τη λογοτεχνία, όπως Το φέρετρο τού Μπωντλαίρ, κείμενα για τον Delacroix, τον Gérard de Nerval, τον Rimbaud, τον Mallarmé, τον Courbet, τον Shakespeare και τον Ungaretti.

Επειδή αρνούνταν να εισχωρήσει σε κινήματα, κάποιοι τον χαρακτήρισαν υπερφίαλο, περιθωριακό ποιητή και άνθρωπο · κατάφερε όμως να αγγίξει με τις υψηλές απαιτήσεις, το ήθος και την πρωτότυπη και διαχρονική γραφή του πολλούς συγγραφείς και καλλιτέχνες όπως οι Pierre Emmanuel, Salah Stétié και Yves Bonnefoy.

Στην Ελλάδα είχε κυκλοφορήσει παλαιότερα το μυθιστόρημά του Στα βαθιά χρόνια σε μετάφραση του Στρατή Τσίρκα.

ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ P. J. JOUVE

από τον FRANS MASEREEL