Δελτίο Τύπου | ΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΗΣ ΣΚΙΑΣ - ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΣΤΟΝ ΤΖΟΡΝΤΑΝΟ ΜΠΡΟΥΝΟ του Nuccio Ordine

 

NUCCIO ORDINE

ΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΗΣ ΣΚΙΑΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

ΣΤΟΝ

ΤΖΟΡΝΤΑΝΟ ΜΠΡΟΥΝΟ

Εισαγωγή: PIERRE HADOT

Μετάφραση: ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΙΔΟΠΟΥΛΟΥ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2022

Αριθμός σελίδων: 416 

+ εικονογραφικό ένθετο 32 σελίδων

Τιμή: 20,90 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-558-5

«Μια μνημειώδης και φλογερή εισαγωγή στον Τζορντάνο Μπρούνο,

στην οποία συνυφαίνεται η λογοτεχνία με τη ζωγραφική, η φιλοσοφία με την επιστήμη,

και μέσα από αυτήν τη διάσταση συνενώνεται το παρελθόν με το παρόν».

– ILYA PRIGOGINE, βραβείο Νόμπελ

«Χάρη στον Νούτσιο Όρντινε,

ο αναγνώστης ανακαλύπτει έναν εκπληκτικά πιστό και αποκαλυπτικό οδηγό μελέτης

για τον φλογερό και μαγικό κόσμο του Μπρούνο».

–GEORGE STEINER

Από τον Κηροπλάστη (1582) στα Πάθη (1585), η συνύπαρξη φιλοσοφίας, λογοτεχνίας και ζωγραφικής αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς θεωρητικούς πυρήνες της σκέψης του Τζορντάνο Μπρούνο. (1548-1600). Η σειρά των εφτά έργων που έγραψε στα ιταλικά αρχίζει με μια κωμωδία με πρωταγωνιστή έναν φιλόσοφο-ζωγράφο και κλείνει μ’ έναν διάλογο στον οποίο ένας φιλόσοφος-ζωγράφος φιλοτεχνεί και σχολιάζει εικόνες. Για τον Νολάνο, φιλοσοφώ και ζωγραφίζω σημαίνουν πρωτίστως εκκινώ από μια σκιά και κάνω μια απελπισμένη προσπάθεια να περάσω το κατώφλι της: το αποδεικνύει τόσο ο μύθος του σπηλαίου στον Πλάτωνα και στους νεοπλατωνιστές όσο και ο μύθος των απαρχών της ζωγραφικής, προσφιλής στον Πλίνιο και τον Κουιντιλιανό, τον Αλμπέρτι και τον Βαζάρι.

Το θέμα της σκιάς –θεμελιώδες κατά την Αναγέννηση– χρησιμεύει εδώ ως κατευθυντήρια γραμμή για τη διαυγή και προσεκτική ανάλυση (εμπλουτισμένη με πλούσιο εικονογραφικό σύνολο) των ιταλικών έργων του Μπρούνο.

Καθώς σκιαγραφεί τη γέννηση και την εξέλιξή τους, ο Νούτσιο Όρντινε αποδεικνύει τη βαθιά ενότητα που συνδέει το παρισινό θεατρικό έργο με τους λονδρέζικους διαλόγους. Πρόκειται για έργα τα οποία εντάσσονται σ’ ένα απολύτως συγκεκριμένο, οργανικό πρόγραμμα : στον Κηροπλάστη, που έχει το ρόλο αληθινής ouverture, διαμορφώνονται ήδη τα θέματα που θα αναπτυχθούν στη συνέχεια στα επόμενα έξι mouvements «της νέας φιλοσοφίας ». Ο Μπρούνο ξαναγράφει εν ολίγοις, στο όνομα του απείρου, τις σχέσεις του ανθρώπου με τη φύση και τη γνώση, με τη γλώσσα και τη λογοτεχνία. Συνενώνει γη και ουρανό, ύλη και μορφή, θρησκεία και κοσμικό βίο, διάλογο και κωμωδία, σοβαρό και κωμικό είδος. Επιδιώκει να «δείξει» ό,τι οι άλλοι δεν βλέπουν. Και, αν σκεφτούμε την πρωτότυπη ανασημασιοδότηση των μύθων του Ακταίωνα και του Νάρκισσου, το πράττει έχοντας συνειδητοποιήσει απόλυτα ότι κάθε παραβίαση οδηγεί σε μια μεταμόρφωση, γεννά μια νέα συνείδηση του εαυτού μας και του κόσμου που μας περιβάλλει. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου ότι ο ερωτευμένος με τη γνώση φιλόσοφος θα τεκμηριώσει με την ίδια του τη ζωή την αδιάρρηκτη συνύπαρξη γνώσης και βίου, λόγου και σκέψης, βιογραφίας και φιλοσοφίας.

Τολμώντας να αναλάβει την ευθύνη για όλες τις συνέπειες της κοσμολογίας του, προσδίδοντας επιπλέον απρόβλεπτες προεκτάσεις σε εικόνες και μύθους (όπως αυτούς του Ακταίωνα και του Νάρκισσου), ο Μπρούνο αποδείχθηκε βαθιά καινοτόμος· η τόλμη του αυτή επρόκειτο να του κοστίσει τη ζωή. Οδηγήθηκε στην πυρά στη Ρώμη από την Ιερά Εξέταση το 1600.

•

ΕΓΚΩΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

«Ο Νούτσιο Όρντινε καταδεικνύει εύστοχα, χάρη στην ευρύτατη παιδεία του, πώς οι συναρπαστικές ιδέες του Μπρούνο για τον ποιητή και τον φιλόσοφο εφαρμόζονται πλήρως και στους ζωγράφους της εποχής του». 

– ÉDUARD POMMIER

«Πρότυπο διεπιστημονικής έρευνας, το πολύτιμο αυτό βιβλίο

δεν μπορεί να λείπει από τη βιβλιοθήκη ενός ιστορικού της τέχνης».

–VICTOR STOICHITA 

«Σε αυτό το έργο, ο Νούτσιο Όρντινε μας προτείνει ένα αξιοσημείωτο υπόδειγμα προσέγγισης στη θεωρία της φιλοσοφικής ερμηνείας». 

–PIERRE HADOT

__________________

ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ

BARTOLOMÉ ESTEBΑ´N MURILLO

Η καταγωγή της ζωγραφικής.

Βουκουρέστι, Εθνικό Μουσείο Τέχνης.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΝΟΥΤΣΙΟ OΡΝΤΙΝΕ (Ντιαμάντε, Ιταλία, γ. 1958) είναι καθηγητής ιταλικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Καλαβρίας. Έχει γράψει τρεις μελέτες για τον Τζορντάνο Μπρούνο που έχουν μεταφραστεί σε έντεκα γλώσσες, μεταξύ των οποίων τα κινεζικά, τα ιαπωνικά και τα ρωσικά: La caballa dell’asino (1996), La soglia dell’ombra (2009) και Contro il Vangelo armato (2009). Έχει εκδώσει επίσης τα Teoria della novela e teoria del riso nel Cinquecento (2009), Les rendez-vous des savoirs (2009), Trois couronnes pour un roi (2011, Bompiani, 2014), Les portraits de Gabriel Garcıa Marquez (2012). Είναι fellow στο Harvard University Center for Italian Renaissance Studies και στο Alexander von Humboldt Stiftung, και επισκέπτης καθηγητής σε διάφορα ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια στις ΗΠΑ (Yale, NYU) και στην Ευρώπη (EHESS, ENS, Paris-IV Sorbonne, CESR στην Tours, IEA Paris, Warburg Institute στο Λονδίνο, Max-Planck Βερολίνου). Το 2010 αναγορεύτηκε επίτιμο μέλος του Ινστιτούτου Φιλοσοφίας της Ρωσικής Ακαδημίας των Επιστημών και από το 2012 τιμήθηκε honoris causa από εφτά μεγάλα πανεπιστήμια. Tο 2009 τιμήθηκε στη Γαλλία με τον Ακαδημαϊκό Φοίνικα και το 2012 ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας του απένειμε το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής. Στη Γαλλία διευθύνει με τον Yves Hersant τρεις σειρές κλασικών (Les Belles Lettres) και στην Ιταλία τη σειρά «Κλασικοί της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας » (Bompiani). Αρθρογραφεί στην Corriere della Sera και στην El País. Στην Ελλάδα κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Άγρα τα έργα του Η χρησιμότητα του άχρηστου (2014), Η χρησιμότητα των άχρηστων γνώσεων (2015/2016) και Οι κλασικοί στη ζωή μας (2016).

ΑΛΛΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ NUCCIO ORDINE ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

  

Δελτίο τύπου | ΟΙ ΚΛΑΣΙΚΟΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ του Nuccio Ordine

NUCCIO ORDINE

ΟΙ ΚΛΑΣΙΚΟΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΙΔΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Μετάφραση: ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΙΔΟΠΟΥΛΟΥ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Δεκέμβριος 2016

Αριθμός σελίδων: 288, Τιμή: 15,50 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-263-8

Λίγοι ξέρουν να μας καθοδηγήσουν μέσα από την τέχνη, τη λογοτεχνία και την ιστορία των ιδεών με το πάθος του Νούτσιο Όρντινε. – GEORGE STEINER

«Ας καυχιούνται οι άλλοι για τις σελίδες που έχουν γράψει· εγώ νιώθω περήφανος γι’ αυτές που έχω διαβάσει».

Πιστός σε αυτούς τους στίχους του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, ο Νούτσιο Όρντινε μας προσκαλεί να γευτούμε την ίδια ταπεινή υπερηφάνεια δίνοντάς μας να διαβάσουμε και να ξαναδιαβάσουμε μερικές από τις πιο ωραίες σελίδες της λογοτεχνίας.

Μετά τη διεθνή επιτυχία της Χρησιμότητας του άχρηστου (που μεταφράστηκε σε εικοσιέξι γλώσσες) και της Χρησιμότητας των άχρηστων γνώσεων, ο Όρντινε συνεχίζει τη μάχη του υπέρ των κλασικών, πεπεισμένος ότι ένα σύντομο απόσπασμα (λαμπρό και βγαλμένο από τον στίβο της γνώσης) μπορεί να ξυπνήσει την περιέργεια των αναγνωστών και να τους δημιουργήσει την επιθυμία να βυθιστούν σε ολόκληρο το πρωτότυπο έργο.

Αινστάιν, Αλτσιάτο, Αριόστο, Ατσέττο, Βοκάκιος, Γιουρσενάρ, Γκαίτε, Γκαρσία Μάρκες, Γκουιτσαρντίνι, Γκρασιάν, Θερβάντες, Ιπποκράτης, Καβάφης, Καλβίνο, Λέβι, Μακιαβέλλι, Μανν, Μάστερς, Μίγουος, Μολιέρος, Μονταίνιος, Μοντάλε, Μοντεσκιέ, Μπαλζάκ, Μπέλλι, Μπόρχες, Μπρούνο, Μωπασσάν, Νταν, Ντηφόου, Ντίκενς, Όμηρος, Πεσσόα, Πλάτων, Πλαύτος, Ραμπελαί, Ρίλκε, Ροστάν, Ρουτίλιος Ναματιανός, Σαιντ-Εξυπερύ, Σαίξπηρ, Στιούαρτ Μιλλ, Σουίφτ, Τάσσο, Τζόνσον, Τσβάιχ, Φλωμπέρ, Χικμέτ.

Ο συγγραφέας επιλέγει 50 υπέροχα αποσπάσματα από την παγκόσμια λογοτεχνία όλων των εποχών, που τυπώνονται στην πρωτότυπη γλώσσα και στη μετάφρασή τους, και ακολούθως προβαίνει σε ένα προσωπικό, γοητευτικό σχόλιο, σε δύο σελίδες για το καθένα, προκαλώντας την επιθυμία της περαιτέρω ανάγνωσης.

«Η επιλογή αποσπασμάτων την οποία προτείνω, όπως έχω ήδη πει, αφορά μια σειρά από κείμενα που αγάπησα στη διάρκεια της ζωής μου και μοιράστηκα με τους φοιτητές μου, επιδιώκοντας να τους δείξω πώς οι κλασικοί μπορούν να απαντήσουν ακόμη και σήμερα στα ερωτήματά μας και να αποδειχθούν ένα πολύτιμο γνωστικό εργαλείο. Πράγματι, οι κλασικοί μας βοηθούν στη ζωή μας γιατί έχουν πολλά να μας πουν για την τέχνη της ζωής και το πως να αντισταθούμε στη δικτατορία του κέρδους και του ωφελιμισμού». – Ν.Ο.

Από τις Αόρατες πόλεις του Ίταλο Καλβίνο:

Η κόλαση των ζωντανών δεν είναι κάτι που αφορά το μέλλον· αν υπάρχει μια κόλαση, είναι αυτή που υπάρχει ήδη εδώ, η κόλαση που κατοικούμε καθημερινά, που διαμορφώνουμε με τη συμβίωσή μας. Δύο τρόποι υπάρχουν για να μην υποφέρουμε. Ο πρώτος είναι για πολλούς εύκολος: να αποδεχτούν την κόλαση και να γίνουν τμήμα της μέχρι να καταλήξουν να μην τη βλέπουν πια. Ο δεύτερος είναι επικίνδυνος και απαιτεί συνεχή προσοχή και διάθεση για μάθηση: να προσπαθήσουμε και να μάθουμε ποιός και τί, μέσα στην κόλαση, δεν είναι κόλαση, και να του δώσουμε διάρκεια, να του δώσουμε χώρο.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΝΟΥΤΣΙΟ OΡΝΤΙΝΕ (Ντιαμάντε, Ιταλία, γ. 1958) είναι καθηγητής ιταλικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Καλαβρίας. Έχει γραψει τρεις μελέτες για τον Τζορντάνο Μπρούνο που έχουν μεταφραστεί σε έντεκα γλώσσες, μεταξύ των οποίων τα κινεζικά, τα ιαπωνικά και τα ρωσικά: La caballa dell’asino (1996), La soglia dell’ombra (2009), και Contro il Vangelo armato (2009). Έχει εκδώσει επίσης τα Teoria della novela e teoria del riso nel Cinquecento (2009), Les rendez-vous des savoirs (2009), Trois couronnes pour un roi (2011, Bompiani, 2014), Les portraits de Gabriel Garcia Marquez (2012 ).

Είναι fellow στο Harvard University Center for Italian Renaissance Studies και στο Alexander von Humboldt Stiftung, και επισκέπτης καθηγητής σε διάφορα ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια στις ΗΠΑ (Yale, NYU) και στην Ευρώπη (EHESS, ENS, Paris-IV Sorbonne, CESR στην Tours, IEA Paris, Warburg Institute στο Λονδίνο, Max-Planck Βερολίνου). Το 2010 αναγορεύτηκε επίτιμο μέλος του Ινστιτούτου Φιλοσοφίας της Ρωσικής Ακαδημίας των Επιστημών και το 2012 βραβεύτηκε honoris causa από το Universidade Federal do Rio Grande do Sul di Porto Alegre. Tό 2009 τιμήθηκε στη Γαλλία με τον Ακαδημαϊκό Φοίνικα και το 2012 ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας του απένειμε το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής. Στη Γαλλία διευθύνει με τον Υβ Ερσάν τρεις σειρές κλασικών (Les Belles Lettres) και στην Ιταλία τη σειρά «Κλασικοί της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας» (Bompiani). Αρθρογραφεί στην Corriere della Sera. Από τα άρθρα του αυτά προέκυψε το νέο του βιβλίο Οι κλασικοί στη ζωή μας (2015).

ΕΡΓΟ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: G. USELLINI, La biblioteca magica, 1960

© Comune di Vimercate, MUST, Museo del territorio vimercatese

ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

 

Δελτίο τύπου | Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΧΡΗΣΤΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ του Nuccio Ordine

NUCCIO ORDINE

Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ

ΤΩΝ ΑΧΡΗΣΤΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ

̶

L’UTILITÀ DEI SAPERI INUTILI

Δίγλωσση έκδοση

Μετάφραση: ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΙΔΟΠΟΥΛΟΥ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Απρίλιος 2016

Αριθμός σελίδων: 80, Τιμή: 8,50 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-225-6

Σε τί άραγε χρησιμεύει να διαβάσεις την Οδύσσεια ή ένα ποίημα της Σαπφούς; Σε τί άραγε χρησιμεύει να μελετήσεις λατινικά και αρχαία ελληνικά; Σε τί άραγε χρησιμεύει να ακούσεις Μότσαρτ, να επισκεφτείς τον Παρθενώνα, να δεις το ηλιοβασίλεμα από τον υπέροχο ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο; Σε τί χρησιμεύει να θαυμάσεις τον πίνακα του Σεζάν Οι χαρτοπαίκτες; Σ' αυτές τις παράλογες ερωτήσεις είχε ήδη απαντήσει εξαίρετα ο Αριστοτέλης στο έργο του Μετά τα φυσικά. Σε όποιον τον ρωτούσε σε τί χρησιμεύει η φιλοσοφία απαντούσε ότι η φιλοσοφία «δεν χρησιμεύει», διότι δεν « κάνει εκδούλευση», διότι δεν είναι στην υπηρεσία κανενός, διότι είναι μια επιστήμη αυθύπαρκτη πού διδάσκει το δρόμο προς την ελευθερία: ακριβώς όπως ένας ελεύθερος άνθρωπος «υπάρχει για τον εαυτό του και όχι για κάποιον άλλον».

Το να συγκρίνουμε τα πολιτισμικά αγαθά με το πετρέλαιο ή να αξιολογούμε μια έκθεση με βάση τον αριθμό εισιτηρίων που έκοψε σημαίνει ότι παραβλέπουμε αυτή καθεαυτή την αξία της ομορφιάς, την πολιτισμική λειτουργία που μπορεί να έχει ή τέχνη στη διαμόρφωση της ταυτότητας και της πολιτισμικής ανάπτυξης ενός λαού.

Πράγματι, δεν συνειδητοποιούμε ότι η λογοτεχνία και οι ανθρωπιστικές γνώσεις, η κουλτούρα και η μόρφωση αποτελούν το ιδανικό αμνιακό υγρό μέσα στο οποίο οι ιδέες της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της ισότητας, του κοσμικού χαρακτήρα της κοινωνίας, του δικαιώματος στην κριτική, της ανοχής, της αλληλεγγύης, του κοινού καλού μπορούν να αναπτυχθούν δυναμικά.

Η παρούσα δίγλωσση έκδοση αποτελεί την έντυπη καταγραφή του κειμένου της ομιλίας του διακεκριμένου Ιταλού ακαδημαϊκού στο Μέγαρο Μουσικής στην Αθήνα, και στη Θεσσαλονίκη στις αρχές Οκτωβρίου του 2015, που οργάνωσε το ΚΙΚΠΕ με το Megaron Plus. Ο Νούτσιο Όρντινε είναι ο μεγάλος ειδικός του έργου του Τζορντάνο Μπρούνο και εκδότης των Απάντων του. Στο παρόν κείμενο υπογραμμίζει την αναγκαιότητα της καλλιέργειας των ανθρωπιστικών επιστημών, των κλασικών γλωσσών, της φαντασίας και της τέχνης, χρησιμοποιώντας αποσπάσματα από κείμενα των Ντέηβιντ Φόστερ Ουώλλας, Μάρκες, Βικτόρ Ουγκό, Αϊνστάιν, Κακούζο Οκάκουρα, Τζωρτζ Μπέρναντ Σω, Γιουρσενάρ, Τζων Λοκ, Σαιντ Εξυπερύ, Μοντεσκιέ, Πλάτωνα κ.α. Ένα υπέροχο ταξίδι στη σκέψη και τη γνώση διαμέσου των αιώνων.

Tο 2014, κυκλοφόρησε από την «Άγρα» το βιβλίο του Η χρησιμότητα του άχρηστου, σε μετάφραση Ανταίου Χρυσοστομίδη, ενώ ετοιμάζεται το νέο του βιβλίο Μια χρονιά με τους κλασικούς (Un anno con i classici).

«Τα σχολεία και τα πανεπιστήμια δεν μπορούν να μεταβληθούν σε επιχειρήσεις, και οι φοιτητές δεν μπορούν να θεωρούνται πελάτες. Παρακολουθούμε μια επικίνδυνη μεταμόρφωση, η οποία αντικατοπτρίζεται εύγλωττα στην επιλογή των λέξεων: Ξέρετε ποιές είναι οι πρώτες δύο λέξεις με τις οποίες έρχονται αμέσως σε επαφή οι φοιτητές που εγγράφονται στο πανεπιστήμιο; Είναι οι όροι «πιστωτικές μονάδες» και «οφειλόμενα»! Η γλώσσα, όπως πολύ καλά ξέρετε, δεν είναι ποτέ ουδέτερη: πρόκειται για δύο λέξεις που έχουμε δανειστεί από το χώρο της οικονομίας και οι οποίες κυριαρχούν πλέον σε κάθε πτυχή της ζωής μας. Ας σκεφτούμε την τραγική μοίρα της Ευρώπης: πιστώσεις και χρέη έχουν πλέον γίνει οι μοναδικές παράμετροι για να προσδιορίσουμε την ταυτότητα της. Για τους τραπεζίτες και τον χρηματοπιστωτικό τομέα, κομμάτι της Ευρώπης αποτελεί το έθνος εκείνο που πληρώνει τα χρέη του: γι' αυτούς, δυστυχώς, είναι δυνατό να σκεφτεί κανείς μια Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα, χωρίς την Ιταλία ή χωρίς την Ισπανία. Κανένα σκάνδαλο, καμία έκπληξη. Οι πολιτισμικές ρίζες δεν μετρούν πλέον καθόλου: μετρούν μόνο οι ισολογισμοί και η πληρωμή του χρέους στους πιστωτές. [...]

 […] Εάν αφουγκραστούμε μονάχα τις σειρήνες που τραγουδούν για το δόλωμα του κέρδους, θα δημιουργήσουμε απλώς ένα σύνολο χωρίς μνήμη που θα χάσει το νόημα της ζωής αλλά και της ίδιας της πραγματικότητας».

NUCCIO ORDINE

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο Νούτσιο Όρντινε (Ντιαμάντε, Ιταλία, γ. 1958) είναι καθηγητής ιταλικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Καλαβρίας.

Οι τρεις μελέτες του αφορούν τον Τζορντάνο Μπρούνο έχουν μεταφραστεί σε έντεκα γλώσσες, μεταξύ των οποίων τα κινεζικά, τα ιαπωνικά, και τα ρωσικά: La caballa dell’asino (1996), La soglia dell’ombra (2009) και Contro II Vangelo armato (2009). Έχει εκδώσει επίσης τα : Teoria della novela e teoria del riso nel Cinquecento (2009), Les rendez-vous des savoirs (2009), Trois couronnes pour un roi (2011, Bompiani, 2014), Les portraits de Gabriel Garcia Márquez (2012). Είναι fellow στο Harvard University Center for Italian Renaissance Studies και στο Alexander von Humboit Stiftung, και επισκέπτης καθηγητής σε διάφορα ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια στις ΗΠΑ (Yale, NYU) και στην Ευρώπη (EHESS, ENS, Paris-IV Sorbonne, CESR στην Tours, IEA Paris, Warbung Institute στο Λονδίνο, Max-Planck Βερολίνου). Το 2010 αναγορεύτηκε επίτιμο μέλος του Ινστιτούτου Φιλοσοφίας της Ρωσικής Ακαδημίας των Επιστημών και το 2012 βραβεύτηκε honors causa από το Universidade Federal do Rio Grande do Sul di Porto Alegre. To 2009 τιμήθηκε στη Γαλλία με τον Ακαδημαϊκό Φοίνικα και το 2012 ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας του απένειμε το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής. Το 2010 ο Πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας τον αναγόρευσε Ταξιάρχη του Τάγματος της Αξίας της Ιταλικής Δημοκρατίας. Στη Γαλλία διευθύνει με τον Ύβ Ερσάν τρεις σειρές κλασικών (Les Belles Lettres) και στην Ιταλία τη σειρά «Κλασικοί της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας» (Bompiani). Αρθρογραφεί στην Corriere della Sera.  Από τα άρθρα του αυτά προέκυψε το νέο του βιβλίο Μια χρονιά με τους κλασικούς (Un anno con i classici) που θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Άγρα.

ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ

Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΧΡΗΣΤΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ | Διάλεξη του Nuccio Ordine σε Αθήνα (5/10) και Θεσσαλονίκη (6/10)

Δ Ε Λ Τ Ι Ο   Τ Υ Π Ο Υ    «Σε τι είναι χρήσιμη μια άχρηστη γνώση» Διάλεξη του φιλοσόφου Nuccio Ordine   Δευτέρα 5 Οκτωβρίου (ώρα 7:00 μ.μ.) στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών Είσοδος ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας Η διανομή των δελτίων αρχίζει στις 5:30 μ.μ. Σε συνεργασία με το Κοινωφελές Ίδρυμα  Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ)    Το βιβλίο του  Nuccio Ordine με τίτλο Η χρησιμότητα του άχρηστου κυκλοφόρησε το 2013 από τις Εκδόσεις ΑΓΡΑ σε μετάφραση Ανταίου Χρυσοστομίδη.    Η χρησιμότητα της γνώσης που δεν σχετίζεται με άμεσο τρόπο με κάθε ωφελιμιστικό σκοπό αλλά παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του πνεύματος και στον πολιτισμό της ανθρωπότητας είναι το θέμα της διάλεξης του φιλοσόφου και καθηγητή Nuccio Ordine [Νούτσο Όρντινε], η οποία πραγματοποιείται τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου στις 7 το βράδυ σε συνεργασία με το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ). Στην ομιλία του με τίτλο «Σε τι είναι χρήσιμη μια άχρηστη γνώση», ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός και πανεπιστημιακός διδάσκαλος θα υπογραμμίσει την αναγκαιότητα της καλλιέργειας των ανθρωπιστικών επιστημών, των κλασικών γλωσσών, της φαντασίας και της τέχνης. Η είσοδος στην εκδήλωση είναι ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας. Η διανομή των δελτίων αρχίζει στις 5:30 μ.μ.   Με την ευκαιρία της διάλεξής του στο Μέγαρο, ο Ν. Όρντινε εξηγεί: «Ορισμένες γνώσεις μπορούν να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση του πνεύματος και στη βελτίωση του επιπέδου του πολιτισμού της ανθρωπότητας. Όμως, η λογική του κέρδους υπονομεύει εκ βάθρων τους θεσμούς (σχολεία, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, εργαστήρια, μουσεία, βιβλιοθήκες), αλλά και τα γνωστικά αντικείμενα (ανθρωπιστικά και επιστημονικά), η αξία των οποίων υπακούει στην αρχή “η γνώση για τη γνώση” και όχι στην αρχή της άμεσης ή της πρακτικής αποδοτικότητας». […] «Εάν αφουγκραστούμε μονάχα τις σειρήνες που τραγουδούν για το δόλωμα του κέρδους, θα δημιουργήσουμε απλώς ένα σύνολο χωρίς μνήμη που θα χάσει το νόημα της ζωής αλλά και της ίδιας της πραγματικότητας». Ο Nuccio Ordine… … γεννήθηκε στο Ντιαμάντε της Ιταλίας το 1958. Είναι καθηγητής ιταλικής φιλολογίας στο πανεπιστήμιο της Καλαβρίας. Μεταξύ άλλων, έχει συγγράψει το βιβλίο Η χρησιμότητα του άχρηστου (2013), το οποίο έχει μεταφραστεί σε 18 γλώσσες και κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Άγρα. Έχει επίσης αφιερώσει τρία συγγράμματά του στον ιταλό φιλόσοφο Τζορντάνο Μπρούνο που έχουν μεταφραστεί σε 9 γλώσσες, ενώ έχει γράψει ακόμη δοκίμια και μελέτες. Είναι μέλος (Fellow) του Κέντρου Ιταλικών Αναγεννησιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, καθώς και του Ιδρύματος Αλεξάντερ φον Χούμπολντ. Ο Νούτσο Όρντινε προσκαλείται συχνά να διδάξει ως επισκέπτης καθηγητής σε ερευνητικά ινστιτούτα και πανεπιστημιακά ιδρύματα των ΗΠΑ (Γέηλ, Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης) και της Ευρώπης (Σορβόννη, Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ του Βερολίνου, EHESS, ENS, IEA Paris, Ινστιτούτο του Βάρμπουργκ κ.ά.). Είναι επίτιμο μέλος του Ινστιτούτου Φιλοσοφίας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών και επίτιμος διδάκτωρ (honoris causa) του ομοσπονδιακού πανεπιστημίου Rio Grande do Sul του Πόρτο Αλέγκρε (Βραζιλία). Η προσφορά του στον χώρο των γραμμάτων έχει αναγνωριστεί διεθνώς. Στη Γαλλία, ο Νούτσο Όρντινε έχει τιμηθεί με τον τίτλο του Ταξιάρχη του Φοίνικα της Γαλλικής Ακαδημίας (2014), καθώς και με το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής (2012). Επίσης, η ιταλική προεδρεία του έχει απονείμει τον τίτλο του Commendatore dell’Ordine al Merito della Repubblica Italiana (2010). Ο διαπρεπής καθηγητής συνεργάζεται επίσης με αξιόλογους γαλλικούς και ιταλικούς εκδοτικούς οίκους, όπου διευθύνει σειρές έργων κλασικών συγγραφέων, ενώ συνεργάζεται με την εφημερίδα Corriere della Sera και με το εβδομαδιαίο ένθετό της Sette.   Η εκδήλωση θα μεταδοθεί απευθείας μέσω διαδικτύου και θα είναι ανοικτή σε όλους. Η παρακολούθηση της μετάδοσης θα είναι εφικτή μέσω της ιστοσελίδας του Μεγάρου (www.megaron.gr). Για περισσότερες πληροφορίες: Μέγαρο Μουσικής Αθηνών: 210 72.82.333, www.megaron.gr Επίσης: https://www.facebook.com/megaron.gr http://www.pinterest.com/megaronathens/ https://twitter.com/MegaronAthens

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Τρίτη 6/10, ώρα 7:00 μ.μ. στο Αμφιθέατρο Ι του ΚΕΔΕΑ 3ης Σεπτεμβρίου, Πανεπιστημιούπολη, 546 36 Θεσσαλονίκη Μία ημέρα μετά την διάλεξη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, που διοργανώνεται σε συνεργασία με το ΚΙΚΠΕ, ο καθηγητής φιλοσοφίας Νούτσιο Όρντινε θα επαναλάβει την ομιλία του για το κοινό της Θεσσαλονίκης. Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 6 Οκτωβρίου 2015 και ώρα 19.00, στο Αμφιθέατρο Ι του ΚΕ.Δ.Ε.Α. του ΑΠΘ. Η εκδήλωση διοργανώνεται σε συνεργασία με το Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Α.Π.Θ. Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί στα ιταλικά υποτιτλισμένη στα ελληνικά. Η εκδήλωση θα είναι ανοιχτή για το κοινό και θα υπάρχει δυνατότητα χορήγησης βεβαίωσης παρακολούθησης.

Δελτίο τύπου | Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΧΡΗΣΤΟΥ του Nuccio Ordine

NUCCIO ORDINE

Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΧΡΗΣΤΟΥ  

ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ 

 ΜΕ ΕΝΑ ΔΟΚΙΜΙΟ ΤΟΥ ABRAHAM FLEXNER

Μετάφραση: ΑΝΤΑΙΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΗΣ

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Ιούλιος 2014

Αριθμός σελίδων :264 , Τιμή : 12,00 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-138-9

«Τίποτα δεν είναι πιο χρήσιμο από αυτή την τέχνη που δεν έχει χρησιμότητα».   – ΟΒΙΔΙΟΣ

  

«Για να γνωρίζουμε τι είναι χρήσιμο πρέπει να ξέρουμε τι είναι άχρηστο».   –ΖΟΥΑΝΓΚ-ΖΙ

«Πολλές φορές ο ζήλος που βάζουν οι άνθρωποι σε δραστηριότητες που φαίνονται άνευ σημασίας, χωρίς άλλο σκοπό πέρα από την ψυχαγωγία ή την ικανοποίηση να λύσουν ένα δύσκολο πρόβλημα, αποδεικνύεται ουσιαστικός σε ένα πλαίσιο που κανείς δεν είχε προβλέψει, με συνέπειες που οδηγούν μακριά. Αυτό ισχύει για την ποίηση και την τέχνη, όπως ισχύει για την επιστήμη και την τεχνολογία».                                 – ΙΤΑΛΟ ΚΑΛΒΙΝΟ

Ο Νούτσιο Όρντινε έγραψε το τέλειο βιβλίο για να πάει καλά η χρονιά: Σας ευχόμαστε ολίγη αχρηστία!   –J. BIRNBAUM, διευθυντής του Le Monde des Livres, 4.1.2013

Είμαστε ευγνώμονες στον Ν. Όρντινε (άριστο επιμελητή, ανάμεσα στις πολλές αξίες εγκωμίων εργασίες του και η έκδοση των έργων του Τζορντάνο Μπρούνο) για το μανιφέστο του, τη Χρησιμότητα του άχρηστου.   – F. SAVATER, El Pais

Ένα βιβλίο χρήσιμο...οδηγός σε αυτή τη ζωή τη ρημαγμένη από την κρίση, από τα άγχη της αποδοτικότητας και της αποτυχίας.    – ROBERTO SAVIANO

Δεν αληθεύει, ούτε και σε περίοδο κρίσης, πως μόνο ότι είναι πηγή κέρδους είναι και χρήσιμο. Στις εμπορευματικές δημοκρατίες μας υπάρχουν κάποιες γνώσεις που έχουν τη φήμη των «άχρηστων», οι οποίες στην πραγματικότητα αποκαλύπτουν μια εκπληκτική χρησιμότητα. Σε αυτό το φλογερό κείμενο, ο Νούτσιο Όρντινε εφιστά την προσοχή μας στη χρησιμότητα του άχρηστου και στην αχρηστία του χρήσιμου. Μέσα από τους στοχασμούς μεγάλων φιλοσόφων (Πλάτων, Αριστοτέλης, Ζουάνγκ-ζι, Πίκο ντελλά Μιράντολα, Μονταίνιος, Tζορντάνο Μπρούνο, Καμπανέλλα, Μπέηκον, Κάντ, Τοκβίλ, Νιούμαν, Πουανκαρέ, Χάιντεγκερ, Μπατάιγ) και σπιυδαίων συγγραφέων (Οβίδιος, Δάντης, Πετράρχης, Βοκκάκιος, Αλμπέρτι, Αριόστο, Τόμας Μόρ, Σαίξπηρ, Θερβάντες, Μίλτον, Λέσσινγκ, Λεοπάρντι, Ουγκό, Γκωτιέ, Ντίκενς, Χέρτσεν, Μπωντλαίρ, Στήβενσον, Οκακούρα Κακούζο, Γκαρθία Λόρκα, Μάρκες, Ιονέσκο, Καλβίνο, Φόστερ Ουώλλας), ο Νούτσιο Όρντινε δείχνει πως η εμμονή της κατοχής και η λατρεία της χρησιμότητας καταλήγουν να στραγγίζουν το ανθρώπινο πνεύμα, αποσταθεροποιώντας και βάζοντας σε κίνδυνο τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, την τέχνη και τη δημιουργικότητα, καθώς και θεμελιώδεις αξίες όπως η dignita hominis, η αγάπη και η αλήθεια. Ο Άμπρααμ Φλέξνερ, στο συναρπαστικό κείμενό του, που μεταφράζεται πρώτη φορά στην Ελλάδα, μας θυμίζει ότι μόνο οι επιστήμες μας διδάσκουν τη χρησιμότητα του άχρηστου. Χωρίς το δωρεάν και το άχρηστο, πνίγοντας εκείνες τις πολυτέλειες που θεωρούνται περιττές, πολύ δύσκολα ο homo sapiens θα καταφέρει να κάνει πιο ανθρώπινη την ανθρωπότητα.

«Παρατηρήστε τον κόσμο να τρέχει πολυάσχολος στους δρόμους. Δεν κοιτάζουν ούτε δεξιά ούτε αριστερά, ανήσυχοι, με τα μάτια καρφωμένα στο έδαφος σαν σκυλιά. Προχωράνε ευθεία, aλλά πάντα χωρίς να κοιτάζουν μπροστά τους, διότι καλύπτουν μια διαδρομή ήδη γνωστή τους, μηχανικά. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις του κόσμου αυτό συμβαίνει. Ο σύγχρονος άνθρωπος, ο οικουμενικός, είναι ο πολυάσχολος άνθρωπος που δεν έχει χρόνο, που είναι φυλακισμένος από την ανάγκη, που δεν κατανοεί πώς ένα πράγμα μπορεί να μην είναι χρήσιμο· που δεν κατανοεί ούτε πώς στην πραγματικότητα, το χρήσιμο μπορεί να είναι άχρηστο, καταπιεστικό βάρος. Αν δεν καταλάβουμε τη χρησιμότητα του άχρηστου, δε θα καταλάβουμε την τέχνη· και μια χώρα που δεν καταλαβαίνει την τέχνη είναι μια χώρα σκλάβων ή ρομπότ, μια χώρα δυστυχισμένων ανθρώπων, ανθρώπων που δεν γελάνε και δεν χαμογελάνε, μια χώρα χωρίς πνεύμα· όπου δεν υπάρχει χιούμορ, όπου δεν υπάρχει γέλιο, υπάρχει οργή και μίσος».   –ΙΟΝΕΣΚΟ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο Νούτσιο Όρντινε (Ντιαμάντε, Ιταλία, γ. 1958) είναι καθηγητής ιταλικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Καλαβρίας.

Οι τρεις μελέτες του αφορούν τον Τζορντάνο Μπρούνο έχουν μεταφραστεί σε έντεκα γλώσσες, μεταξύ των οποίων τα κινεζικά, τα ιαπωνικά, και τα ρωσικά: La caballa dell’asino (1996), La soglia dell’ombra (2009) και Contro II Vangelo armato (2009). Έχει εκδώσει επίσης τα : Teoria della novela e teoria del riso nel Cinquecento (2009), Les rendez-vous des savoirs (2009), Trois couronnes pour un roi (2011, Bompiani, 2014), Les portraits de Gabriel Garcia Márquez (2012). Είναι fellow στο Harvard University Center for Italian Renaissance Studies και στο Alexander von Humboit Stiftung, και επισκέπτης καθηγητής σε διάφορα ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια στις ΗΠΑ (Yale, NYU) και στην Ευρώπη (EHESS, ENS, Paris-IV Sorbonne, CESR στην Tours, IEA Paris, Warbung Institute στο Λονδίνο, Max-Planck Βερολίνου). Το 2010 αναγορεύτηκε επίτιμο μέλος του Ινστιτούτου Φιλοσοφίας της Ρωσικής Ακαδημίας των Επιστημών και το 2012 βραβεύτηκε honors causa από το Universidade Federal do Rio Grande do Sul di Porto Alegre. To 2009 τιμήθηκε στη Γαλλία με τον Ακαδημαϊκό Φοίνικα και το 2012 ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας του απένειμε το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής. Το 2010 ο Πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας τον αναγόρευσε Ταξιάρχη του Τάγματος της Αξίας της Ιταλικής Δημοκρατίας. Στη Γαλλία διευθύνει με τον Ύβ Ερσάν τρεις σειρές κλασικών (Les Belles Lettres) και στην Ιταλία τη σειρά «Κλασσικοί της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας» (Bompiani). Αρθρογραφεί στην Corriere della Sera.